Najnowsze treści z serwisu kobietyhistorii.pl https://kobietyhistorii.pl WP_N2CR_RSS pl Tue, 10 Nov 2026 17:16:19 +0100 https://kobietyhistorii.pl/uciekla-przed-nazistami-jej-badania-zmienily-nauke,7341853485497600a W 1938 r. niemieccy chemicy odkryli, że podczas bombardowania uranu neutronami powstaje bar, pierwiastek znacznie lżejszy od uranu. Nie potrafili jednak wyjaśnić tego zjawiska. Rozwiązanie zagadki zaproponowali Lise Meitner i jej siostrzeniec Otto Frisch, którzy opisali mechanizm rozszczepienia jądra atomowego. Mimo ich wkładu Nagrodę Nobla z chemii za 1944 r. otrzymał wyłącznie Otto Hahn. ]]> Tue, 10 Nov 2026 14:04:00 +0100 7341853485497600 https://kobietyhistorii.pl/104-przyjela-imie-zmarlego-meza-miriam-leslie-ratowala-wydawnictwo,7340438262701120a Po śmierci męża Miriam Leslie odziedziczyła zadłużone przedsiębiorstwo prasowe, a jego synowie zakwestionowali jej prawa do majątku. Nie zamierzała jednak rezygnować z wydawnictwa. W 1881 r. oficjalnie przyjęła imię i nazwisko zmarłego męża, Frank Leslie, aby wzmocnić swoją pozycję w sporze. Do uratowania firmy potrzebowała jeszcze pieniędzy. Zdobyła je, zastawiając własne diamenty. ]]> Tue, 10 Nov 2026 13:00:00 +0100 7340438262701120 https://kobietyhistorii.pl/byla-zamozna-przedsiebiorczynia-padla-ofiara-segregacji-rasowej,7341039006911712a Mary Ellen Pleasant prowadziła dochodowe interesy, inwestowała w nieruchomości i pomnażała majątek w szybko rozwijającej się Kalifornii. Mimo bogactwa i wysokiej pozycji finansowej nadal spotykała się z dyskryminacją rasową. Kiedy odmówiono jej przejazdu koleją uliczną w San Francisco, skierowała sprawę do sądu. Jej walka stała się jednym z ważnych epizodów w historii sprzeciwu wobec segregacji rasowej w Kalifornii. ]]> Tue, 10 Nov 2026 12:00:00 +0100 7341039006911712 https://kobietyhistorii.pl/tak-pracowaly-dawne-maszynistki-blad-oznaczal-pisanie-od-nowa,7341033330683104a Zanim służbowy list trafił do adresata, jego przygotowaniem mogło zajmować się kilka osób. Kierownik dyktował treść, stenografistka zapisywała ją specjalnymi znakami, a maszynistka sporządzała czystopis i potrzebne kopie. W dużych przedsiębiorstwach pracę tę wykonywały całe zespoły kobiet. Każdego dnia przez maszynopisownie przechodziły dziesiątki dokumentów. ]]> Mon, 09 Nov 2026 14:00:00 +0100 7341033330683104 https://kobietyhistorii.pl/na-aukcjach-christies-sprzedawano-nocniki-firma-zdobyla-swiatowa-slawe,7340383430790208a Dziś Christie’s należy do najbardziej znanych domów aukcyjnych na świecie. W XVIII-wiecznym Londynie James Christie sprzedawał jednak nie tylko dzieła sztuki, lecz także meble, porcelanę, wina i przedmioty codziennego użytku. W katalogu jednej z pierwszych aukcji znalazły się nawet dwa chińskie nocniki. To właśnie na handlu tak różnorodnymi towarami budował swoją firmę. ]]> Mon, 09 Nov 2026 13:00:00 +0100 7340383430790208 https://kobietyhistorii.pl/fizyczka-stworzyla-niewidzialne-szklo-tak-tego-dokonala,7340440655682624a Katharine Blodgett opracowała powłoki, dzięki którym szklana tafla niemal przestawała odbijać światło. Wynalazek, nazwany "niewidzialnym szkłem", znalazł zastosowanie m.in. w urządzeniach optycznych. Amerykańska badaczka była również pierwszą kobietą, która uzyskała doktorat z fizyki na Uniwersytecie Cambridge. Swoje najważniejsze odkrycia zawdzięczała wieloletnim eksperymentom z niezwykle cienkimi warstwami materii. ]]> Mon, 09 Nov 2026 12:02:00 +0100 7340440655682624 https://kobietyhistorii.pl/elizabeth-arden-z-malego-salonu-stworzyla-kosmetyczne-imperium,7341699750227200a Zanim Elizabeth Arden stworzyła kosmetyczne imperium, prowadziła niewielki salon przy nowojorskiej Piątej Alei. Jego znakiem rozpoznawczym były czerwone drzwi, za którymi klientki korzystały z zabiegów pielęgnacyjnych i uczyły się makijażu. Z czasem przedsiębiorczyni zaczęła sprzedawać własne kosmetyki, a jej salony pojawiły się również poza Stanami Zjednoczonymi. ]]> Sun, 08 Nov 2026 14:04:00 +0100 7341699750227200 https://kobietyhistorii.pl/utrzymywala-sie-z-piora-sukces-nie-zapewnil-jej-dostatku,7340367772134560a W XVII-wiecznej Anglii Aphra Behn należała do nielicznych kobiet, które utrzymywały się z pisania. Jej sztuki wystawiano w londyńskich teatrach, a wiersze, powieści i przekłady trafiały do czytelników. Mimo sukcesów literackich nie osiągnęła jednak finansowej stabilizacji. Przez całą karierę musiała zabiegać o nowe zlecenia, a nawet u szczytu popularności zmagała się z długami. ]]> Sun, 08 Nov 2026 13:00:00 +0100 7340367772134560 https://kobietyhistorii.pl/po-smierci-meza-przejela-warsztat-splacila-dlugi-i-rozwinela-firme,7340440180448320a W 1825 r. Rebecca Lukens została wdową w wieku 31 lat. Była w ciąży, a jej zmarły mąż pozostawił zadłużoną walcownię i niezrealizowane zamówienia. Rebecca zdecydowała się przejąć przedsiębiorstwo w Coatesville w Pensylwanii. Przez kolejne lata negocjowała kontrakty, zabiegała o kredyty i spłacała zobowiązania. Musiała również walczyć o prawa do zakładu, którym zarządzała. ]]> Sun, 08 Nov 2026 12:02:00 +0100 7340440180448320 https://kobietyhistorii.pl/krolowa-himalajow-tajemnice-smierci-wandy-rutkiewicz,7310678372474112a 12 maja 1992 roku Carlos Carsolio schodził ze szczytu Kangczendzongi, gdy na wysokości ponad 8000 metrów spotkał Wandę Rutkiewicz. Polska himalaistka była wyczerpana i odwodniona, ale nie zamierzała zawracać. Do wierzchołka pozostawało jej około 300 metrów. Meksykanin kontynuował zejście, a ona ruszyła w górę. Od tamtej chwili nikt już jej nie widział. ]]> Sat, 07 Nov 2026 14:00:00 +0100 7310678372474112 https://kobietyhistorii.pl/ksiezniczka-jahanara-miala-wlasny-statek-i-ogromny-majatek,7339553270336576a Jahanara Begum, córka cesarza Szahdżahana, należała do najbogatszych i najbardziej wpływowych kobiet w imperium Wielkich Mogołów. Czerpała dochody z cesarskich nadań, uczestniczyła w handlu morskim i finansowała przedsięwzięcia budowlane. Dzięki zaufaniu ojca odgrywała też ważną rolę w polityce dworskiej. ]]> Sat, 07 Nov 2026 13:03:00 +0100 7339553270336576 https://kobietyhistorii.pl/przejela-wladze-po-mezu-jej-lud-uciekal-i-napadal,7339734823726144a Po śmierci męża Mmanthatisi objęła władzę nad jedną ze społeczności Batlokwa, rządząc w imieniu małoletniego syna. W tym czasie południową Afrykę ogarnęły wojny i masowe przesiedlenia. Jej lud został zmuszony do opuszczenia swoich ziem, a podczas poszukiwania nowych siedzib sam dokonywał najazdów. Później Mmanthatisi przypisywano również udział w wydarzeniach, z którymi prawdopodobnie nie miała nic wspólnego. ]]> Sat, 07 Nov 2026 12:02:00 +0100 7339734823726144 https://kobietyhistorii.pl/sprawa-gorgonowej-brat-zamordowanej-obciazyl-ja-zeznaniami,7344562545708288a W noc sylwestrową 1931 roku w willi pod Lwowem zamordowano siedemnastoletnią Elżbietę Zarembiankę, nazywaną Lusią. O zabójstwo oskarżono Ritę Gorgonową, guwernantkę i kochankę ojca dziewczyny. Sprawa zelektryzowała przedwojenną Polskę, a dwa procesy zakończone różnymi wyrokami wywołały pytania o wiarygodność dowodów i wpływ prasy na wymiar sprawiedliwości. ]]> Fri, 06 Nov 2026 14:00:00 +0100 7344562545708288 https://kobietyhistorii.pl/aresztowali-ja-za-szpiegostwo-tak-wysylala-tajne-wiadomosci,7344337448209664a Rose O’Neal Greenhow znała wpływowych polityków i urzędników w Waszyngtonie. Kiedy wybuchła wojna secesyjna, zaczęła wykorzystywać te kontakty do zdobywania informacji dla Konfederacji. Nie przerwała działalności nawet po aresztowaniu, a później wyjechała do Europy, by zabiegać o zagraniczne poparcie dla Południa. ]]> Fri, 06 Nov 2026 13:00:00 +0100 7344337448209664 https://kobietyhistorii.pl/fotografowala-codziennosc-nowego-jorku-na-starosc-stracila-dom,7341849616112896a Alice Austen fotografowała Nowy Jork, którego często nie pokazywano na oficjalnych portretach i pocztówkach. Interesowali ją uliczni sprzedawcy, policjanci, zamiatacze, a także przyjaciółki spędzające wspólnie wolny czas. Z aparatem docierała również do portowych stacji kwarantanny, dokumentując ich codzienną pracę. Pozostawiła tysiące zdjęć, choć przez większą część życia nie musiała zarabiać na fotografii. ]]> Fri, 06 Nov 2026 12:00:00 +0100 7341849616112896