Najnowsze treści z serwisu kobietyhistorii.pl https://kobietyhistorii.pl WP_N2CR_RSS pl Mon, 22 Jun 2026 22:48:08 +0200 https://kobietyhistorii.pl/walczyla-o-wlasne-nazwisko-na-okladce-bronila-tez-praw-zwierzat,7294702799748320a W XVII wieku kobieta, która chciała pisać i publikować pod własnym nazwiskiem, mogła liczyć na drwiny, a nie na poważne traktowanie. Margaret Cavendish robiła to jednak - pisała i chciała publikować. Tworzyła literaturę i filozofię, projektowała sobie stroje i jako pierwsza kobieta weszła na posiedzenie Royal Society. ]]> Mon, 08 Jun 2026 17:46:44 +0200 7294702799748320 https://kobietyhistorii.pl/budowala-w-domu-malenkie-trupy-dzis-ucza-sie-na-nich-amerykanscy-sledczy,7290728971390368a Frances Glessner Lee mogła spokojnie przeżyć życie jako milionerka z towarzystwa. Zamiast tego, mając 65 lat, zaczęła budować makiety miejsc zbrodni, tak precyzyjne, że amerykańscy śledczy uczą się na nich do dziś. Miniaturowe papierosy wypełniała prawdziwym tytoniem. Listy pisała pojedynczym włosem pędzla. A policjanci, którym pokazywała te "domki dla lalek", dostawali na każdy dokładnie 90 minut, zakaz dotykania czegokolwiek i jedno zadanie: znaleźć ciało, zanim zrobi to za nich wyobraźnia. ]]> Thu, 28 May 2026 13:04:05 +0200 7290728971390368 https://kobietyhistorii.pl/zginela-pod-czolgiem-fotografka-o-ktorej-zapomniano,7284704526318880a Pod nazwiskiem Gerda Taro zna ją historia fotografii reporterskiej, ale urodziła się jako Gerta Pohorylle w Stuttgarcie 1 sierpnia 1910 roku. Jej życie zostawiło ślad, który dopiero w 2008 roku ujawnił się w pełnej skali. Wtedy w Meksyku znaleziono około 4500 negatywów, schowanych w kilku kartonowych pudłach. ]]> Mon, 11 May 2026 11:46:56 +0200 7284704526318880 https://kobietyhistorii.pl/pierwsza-amerykanka-z-noblem-zmienila-los-ubogich,7284028949536032a Kiedy w 1889 roku otwierała drzwi zaniedbanej rezydencji w zachodnim Chicago, większość obserwatorów widziała w tym ekscentryczny pomysł młodej, dobrze urodzonej panny. Jane Addams budowała wtedy fundament pod zawód, który dziś nazywamy pracą socjalną. Niespełna pół wieku później jako pierwsza Amerykanka odebrała Pokojową Nagrodę Nobla. ]]> Sat, 09 May 2026 18:00:00 +0200 7284028949536032 https://kobietyhistorii.pl/zmarla-mlodo-stworzyla-najslynniejszy-poradnik-dla-kobiet,7284024752430336a Miała 25 lat, gdy wydała książkę, która ukształtowała wyobrażenie o domu klasy średniej w wiktoriańskiej Anglii. Zmarła trzy lata po jej premierze, a jej nazwisko stało się synonimem domowego autorytetu na ponad sto lat. ]]> Sat, 09 May 2026 17:30:00 +0200 7284024752430336 https://kobietyhistorii.pl/zbudowali-falszywy-paryz-tak-oszukano-niemcow,7284031556857120a Pod koniec I wojny światowej francuscy inżynierowie pracowali nad pomysłem, który dziś brzmi jak scenariusz filmu szpiegowskiego. Chcieli zbudować drugi Paryż, fałszywą metropolię z drewna i światła, by zmylić niemieckich lotników. Projekt pozostał tajemnicą przez dwa lata po podpisaniu rozejmu. ]]> Sat, 09 May 2026 17:00:00 +0200 7284031556857120 https://kobietyhistorii.pl/uciekla-przed-nazizmem-zmienila-historie-na-zawsze,7283748363668736a Kiedy w 1963 roku ruszył jej autorski kurs "Great Women in American History", wykładowczyni z Sarah Lawrence College robiła coś, co wcześniej nie mieściło się w głowach amerykańskich dziekanów. Gerda Lerner uznała, że historia połowy ludzkości zasługuje na osobne miejsce w programie studiów. Tak narodziła się dyscyplina, która dziś jest oczywistością. ]]> Fri, 08 May 2026 18:55:00 +0200 7283748363668736 https://kobietyhistorii.pl/zbudowala-e-book-bez-elektroniki-swiat-jej-nie-posluchal,7283375333899520a W hiszpańskim Ferrol, na długo zanim ktokolwiek na świecie usłyszał o czytniku elektronicznym, pewna nauczycielka skręcała śruby przy urządzeniu z brązu, drewna i cynku. Ángela Ruiz Robles chciała jednego: żeby jej uczniowie nie dźwigali tornistrów pełnych książek. Tak narodził się pomysł, który wyprzedził współczesne e-booki o ponad pół wieku. ]]> Thu, 07 May 2026 19:20:00 +0200 7283375333899520 https://kobietyhistorii.pl/aktywistka-susan-buffett-cicha-sila-ktora-uksztaltowala-miliardera,7283320135400736a Buffett to jedno z najbardziej rozpoznawalnych nazwisk w świecie inwestycji, lecz kobieta, która przez pół wieku miała największy wpływ na Warrena Buffetta, rzadko trafiała na pierwsze strony gazet. Susan Thompson Buffett — pierwsza żona miliardera — była postacią, bez której trudno wyobrazić sobie zarówno jego prywatną biografię, jak i kierunek, w jakim rozwijała się jego filantropia. ]]> Thu, 07 May 2026 19:00:00 +0200 7283320135400736 https://kobietyhistorii.pl/spiewala-tlumom-skazanym-na-smierc-podejrzenia-scigaly-ja-do-konca,7283318693436672a Matowy kontralt zachwycał Warszawę przed wojną, a potem getto słuchało jej, jakby chciało zatrzymać czas. Po wyzwoleniu okazało się, że talent nie wystarczy, by oczyścić się z plotki. Wiera Gran spędziła pół wieku, próbując udowodnić niewinność, której nikt nie potrafił podważyć w sądzie, a wielu wciąż w nią nie wierzyło. ]]> Thu, 07 May 2026 18:30:00 +0200 7283318693436672 https://kobietyhistorii.pl/henrietta-lacks-kobieta-ktorej-komorki-zyja-do-dzis,7283366009351424a Loretta Pleasant urodziła się w 1920 roku, zmarła w 1951 jako Henrietta Lacks, a jej komórki żyją do dziś. Pobrano je bez pytania o zgodę i rozesłano po laboratoriach całego świata. ]]> Thu, 07 May 2026 16:58:40 +0200 7283366009351424 https://kobietyhistorii.pl/pierwsza-kobieta-z-doktoratem-historia-ktora-zdumiewa,7283338846366976a Mówiła w siedmiu językach, grała na czterech instrumentach, a Arystotelesa czytała w oryginale, gdy jej rówieśniczki dopiero uczyły się pisać. Marzyła o klasztorze benedyktynek, lecz ojciec wyznaczył jej zupełnie inną drogę. 25 czerwca 1678 roku w katedrze padewskiej Elena Lucrezia Cornaro Piscopia odebrała dyplom, który zmienił bieg europejskiej historii uniwersytetów. ]]> Thu, 07 May 2026 16:14:18 +0200 7283338846366976 https://kobietyhistorii.pl/nie-umial-umrzec-geniusz-ktory-kilkukrotnie-budzil-sie-ze-spiaczki,7275954653242433a W 1922 roku czternastoletni chłopak z Baku zaczął studiować matematykę i fizykę. Siedem lat później dostał stypendium i wyjechał do Kopenhagi, żeby pracować z Nielsem Bohrem. W 1962 roku odebrał Nobla. Tego samego dnia rozbił samochód i już nigdy nie wrócił do nauki. ]]> Tue, 15 Jul 2025 15:12:06 +0200 7275954653242433 https://kobietyhistorii.pl/wymyslil-telewizje-jego-imie-skazano-na-zapomnienie,7275959045714497a W małym miasteczku w Utah narodził się człowiek, który zmienił sposób, w jaki świat odbiera obrazy. Philo Farnsworth nie miał dyplomu inżyniera, ale w wieku piętnastu lat narysował na tablicy szkic urządzenia, które dziś stoi w niemal każdym domu. ]]> Tue, 15 Jul 2025 13:53:00 +0200 7275959045714497 https://kobietyhistorii.pl/byla-zona-geniusza-splonela-w-szpitalu-psychiatrycznym,7275928035021377a W 1918 roku na parkiecie Montgomery Country Club pojawiła się dziewczyna, która paliła papierosy i jeździła motocyklem – skandal w konserwatywnym mieście Południa. Dekadę później ta sama kobieta tańczyła boso na nowojorskich imprezach u boku słynnego pisarza, a jeszcze później pisała powieść w zamkniętym pokoju szpitala psychiatrycznego. ]]> Tue, 15 Jul 2025 13:27:03 +0200 7275928035021377