Maria Kazimiera przybywa do Polski
Maria Kazimiera urodziła się najpewniej 28 czerwca 1641 roku w Nevers. Jej ojciec, Henri d'Arquien, był oficerem dworskim, a matkę, Françoise de La Châtre, łączyła bliska relacja z Ludwiką Marią Gonzagą, przyszłą królową Polski.
Pod koniec 1645 roku dziewczynka znalazła się w orszaku Ludwiki Marii jadącym do Polski. Nauczyła się miejscowego języka, poznała nowe obyczaje i otrzymała przezwisko Marysieńka.
Po śmierci Władysława IV i politycznych zawirowaniach odesłano ją do Francji. Przez kilka lat uczyła się w klasztorze, a najpóźniej w 1653 roku ponownie trafiła na polski dwór królewski.
Podczas dworskiej zabawy w Warszawie w marcu 1655 roku poznała Jana Sobieskiego. Ich kontakty stały się bliższe w następnym roku, lecz Ludwika Maria planowała dla swojej wychowanki inne małżeństwo.
Małżeństwa Marysieńki
Maria Kazimiera poślubiła Jana Zamoyskiego, wojewodę sandomierskiego, w marcu 1658 roku. Związek odpowiadał majątkowym i politycznym interesom królowej, a w czasie jego trwania Marysieńka urodziła czworo dzieci. Żadne nie osiągnęło dorosłości.
Po śmierci Zamoyskiego Maria Kazimiera mogła związać się z Sobieskim. Para zawarła najpierw potajemny, a następnie oficjalny ślub, co wywołało skandal, ponieważ uroczystość odbyła się jeszcze podczas żałoby.
Dwór królewski przyjął małżeństwo przychylnie. Ludwika Maria traktowała je jako sposób na trwałe związanie ambitnego magnata z własnym obozem politycznym.
Listy Sobieskiego do Marysieńki
Wojenne wyprawy Sobieskiego oznaczały dla małżonków częste i długie rozłąki. Hetman przesyłał żonie z pól bitewnych listy pełne czułości oraz tęsknoty, a zachowana korespondencja pokazuje, jak silnie był z nią związany.
Marysieńka uczestniczyła również w polityce. Oddziaływała na męża, wspierając kierunek profrancuski i licząc na korzyści dla siebie oraz swojej rodziny we Francji.
Na początku lat 70. XVII wieku straciła martwe bliźnięta, córkę i matkę. Kolejne straty wywołały u niej głęboki niepokój oraz lęk o życie Sobieskiego, który nadal uczestniczył w działaniach wojennych.
Marysieńka zostaje królową
Zwycięstwo pod Chocimiem w 1673 roku umocniło pozycję polityczną Sobieskiego i otworzyło mu drogę do tronu. Rok później Maria Kazimiera została królową Polski, a jej wpływ na decyzje męża pozostawał wyraźny.
Para zaakceptowała w Jaworowie w 1675 roku tajne porozumienie z Ludwikiem XIV, które wzmacniało profrancuski kierunek polskiej polityki. Osiem lat wcześniej Marysieńka urodziła pierwsze ze swoich trzynaściorga dzieci.
Dorosłości doczekało czworo z nich, Jakub, Teresa Kunegunda, Aleksander i Konstanty.
Królowa od 1678 roku sprawowała urząd starosty brodnickiej. Zapewniał jej własną pozycję majątkową i administracyjną, niezależną od Jana III.
Mimo sympatii do Francji zaakceptowała w 1683 roku sojusz z Habsburgami, uznając go za potrzebny państwu.
W następnych latach negocjowała z Paryżem poparcie dla wyboru jednego z synów na tron w zamian za zerwanie z Habsburgami, lecz Francja nie spełniła swoich obietnic.
Wyjazd Marysieńki z Polski
Pozycję rodziny osłabiły działania Jakuba. Syn królewskiej pary uczestniczył w 1695 roku w nieudanej próbie zabójstwa urzędnika na Śląsku, po której musiał uciekać i stracił zaufanie szlachty.
Po śmierci Jana III Jakub przejął kontrolę nad Wilanowem oraz rodzinnym majątkiem. Nie pozwolił matce korzystać z rezydencji, którą budowała razem z mężem, więc Maria Kazimiera wyjechała do Rzymu z Aleksandrem i Konstantym.
Za granicą nie zdołała odbudować prestiżu rodu. W Rzymie weszła w spory ceremonialne z kardynałami, natomiast Ludwik XIV, na którego przychylność długo liczyła, przyjął ją chłodno.
Ostatnie lata Marysieńka spędziła w politycznej izolacji i z dala od Polski, którą przez pół wieku uważała za własny kraj. Zmarła 30 stycznia 1716 roku na zamku Blois we Francji, prawdopodobnie chora na syfilis.
