Małżeństwo z Willym
W 1893 roku dwudziestoletnia Sidonie Gabrielle Colette poślubiła Henriego Gauthiera-Villarsa. W Paryżu, dokąd przeprowadziła się z mężem, był znany jako Willy. Pracował jako dziennikarz i krytyk muzyczny, obracał się wśród pisarzy oraz artystów. Wydawał też powieści, korzystając z pomocy licznych współpracowników.
Colette pochodziła z Saint-Sauveur-en-Puisaye w Burgundii. Jej wspomnienia ze szkolnych lat zainteresowały męża, który zachęcił ją do spisania ich w formie powieści.
Tak powstała "Claudine à l’école". Willy poprawiał tekst, a książkę wydano w 1900 roku pod jego pseudonimem. Nazwiska Colette zabrakło.
Szkolne wspomnienia zmieniała w literacką opowieść. Osoby, które znała ze szkoły, dostarczały materiału do postaci, a rodzinne strony do miejsca akcji.
Bohaterka, która przyniosła sławę
Po pierwszej książce ukazały się trzy następne: "Claudine à Paris", "Claudine en ménage" i "Claudine s’en va". Cztery główne części cyklu wyszły w latach 1900-1903.
Początkowo wszystkie podpisywał Willy. Popularność bohaterki rosła, a sukces wydawniczy nadal łączył się z pseudonimem męża pisarki.
Claudine trafiła również do teatru. W paryskiej adaptacji wystąpiła Polaire w roli bohaterki. Sama autorka szukała tymczasem tematu, który pozwoliłby jej napisać coś innego niż kolejną część cyklu.
W 1904 roku wydała "Dialogues de bêtes", rozmowy zwierząt. Podpisała je jako Colette Willy. Jej nazwisko było już widoczne, choć wciąż towarzyszył mu pseudonim męża.
W tej niewielkiej książce mogła skupić się na obserwacji zwierząt, ich zachowaniu i osobnych charakterach. Zainteresowanie nimi pozostało z nią na dalsze lata pisania.
Na scenie
W połowie dekady małżeństwo się rozpadło. Colette i Willy rozstali się, a w 1910 roku uzyskali rozwód.
Pisarka miała za sobą popularne książki, lecz potrzebowała własnych dochodów. Zaczęła występować w music-hallu, czyli teatrze rozrywkowym. Na scenie pracowała jako mimka, opowiadając gestem i ruchem zamiast słowami.
Zadebiutowała publicznie w 1906 roku. Występowała w Paryżu, jeździła też na tournée. Jej występy i sposób życia budziły skandal, ale scena była również zwykłym miejscem pracy.
To doświadczenie wykorzystała w "La Vagabonde", powieści wydanej w 1910 roku. Jej bohaterka, Renée Néré, zarabia występami i próbuje ułożyć sobie życie po rozpadzie małżeństwa.
Pisała w przerwach między próbami i występami, w garderobach oraz hotelowych pokojach. Notowała wrażenia z podróży i obserwowała ludzi ze sceny i jej zaplecza.
Pracowała także dla gazet, a później tworzyła scenariusze i adaptacje. W książkach wracała do rodzinnego domu, matki Sido, przyrody i zwierząt.
Na książkach zostało Colette
Rozstanie z Willym nie oznaczało, że jego pseudonim od razu zniknął z jej podpisu. Zmiana następowała stopniowo.
Jeszcze przez lata posługiwała się nazwą Colette Willy lub zapisem łączącym obie formy. Dopiero wydane w 1923 roku "Le Blé en herbe" podpisała nazwiskiem Colette, przy którym pozostała.
W 1945 roku wybrano ją do Akademii Goncourtów, a cztery lata później została jej przewodniczącą. Funkcję tę pełniła do śmierci w Paryżu w 1954 roku. Francja urządziła jej pogrzeb narodowy.