Królewska córka w Ur
Około 2300 roku p.n.e. jej ojciec, Sargon z Akadu, rządził znaczną częścią Mezopotamii, na terenie dzisiejszego Iraku. Enheduannie powierzył urząd najwyższej kapłanki Nanny, boga księżyca, w mieście Ur.
Nominacja wiązała nową dynastię z ważnym ośrodkiem religijnym na południu kraju.
Enheduanna reprezentowała królewską rodzinę i sprawowała wysoki urząd religijny. Kamienny dysk z Ur przedstawia ją podczas obrzędu. Umieszczony na nim napis podaje jej imię i pochodzenie.
Imię wśród hymnów
Z kapłanką łączy się zbiór 42 hymnów poświęconych świątyniom Mezopotamii. Każdy sławił inny przybytek i jego bóstwo, a razem tworzyły opowieść o religijnym świecie wielu miast. W zakończeniu zbioru Enheduanna została wymieniona jako osoba, która zebrała te utwory.
Takie wskazanie jest cenne, bo wiele dawnych tekstów mezopotamskich nie zachowało imienia twórcy. Nie przypomina jednak podpisu pod własnoręcznie napisanym rękopisem. Mówi o związku konkretnej osoby ze zbiorem, ale pozostawia pytania o jej udział w powstaniu poszczególnych hymnów.
Znacznie bardziej osobisty głos słychać w utworze znanym jako "Wywyższenie Inanny". Mówiąca w nim kapłanka przedstawia się jako Enheduanna i opowiada o utracie swojej pozycji. Pochwała bogini przechodzi w prośbę o pomoc kobiecie usuniętej ze świątyni.
Wygnanie w poemacie
W hymnie przeciwnik kapłanki, Lugalanne, wypędza ją z przybytku i odbiera jej oznaki urzędu. W poetyckich obrazach światło parzy, a cień nie daje ulgi. To relacja o krzywdzie, której nie należy brać za dokładny zapis każdego wydarzenia.
Kapłanka skarży się, że Nanna nie odpowiedział na jej prośby, i zwraca się do Inanny. Sławi potęgę bogini, zdolnej pokonać przeciwników, a zarazem przedstawia własną bezradność. Finał przynosi przyjęcie ofiar przez Inannę i zmianę położenia mówiącej kobiety.
Tabliczki z późniejszych stuleci
Zachowane kopie tych utworów powstały setki lat po życiu Enheduanny. Nie mamy tabliczki, którą można uznać za zapis sporządzony jej ręką. Kamienny dysk potwierdza istnienie kapłanki, lecz sam nie dowodzi, że napisała przypisywane jej hymny.
Przez stulecia przepisywania teksty mogły się zmieniać. W zbiorze hymnów pojawiają się także świątynie powstałe już po czasach Enheduanny, więc jego zachowana postać nie musi odpowiadać pierwotnej.
Nie da się wykluczyć ani późniejszego opracowania starszych utworów, ani przypisania kapłance tekstów, których sama nie stworzyła.
Enheduanna uchodzi więc za najstarszą autorkę znaną z imienia. Nie oznacza to, że przed nią nikt nie tworzył literatury. Jej imię przetrwało w tradycji pisarskiej, ale granica między słowami historycznej kapłanki a pracą późniejszych twórców pozostaje niepewna.
