Poetka i żonaty książę. Dlaczego ich związek budził kontrowersje?

Izumi Shikibu związała się z księciem, a po jego śmierci z jego młodszym bratem. Dwór komentował jej życie, lecz nawet niechętne głosy doceniały błyskotliwość jej poezji.

Izumi Shikibu na drzeworycie Chōbunsaia Eishiego z 1801 roku. Późniejszy wizerunek poetki.Izumi Shikibu na drzeworycie Chōbunsaia Eishiego z 1801 roku. Późniejszy wizerunek poetki.
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Dwaj bracia i jedno małżeństwo

Izumi Shikibu żyła w Japonii na przełomie X i XI wieku. Była córką urzędnika i żoną Tachibany no Michisady, zarządcy prowincji Izumi. Ich córka, Koshikibu no Naishi, również miała zostać poetką.

Małżeństwo się rozpadło, a Izumi weszła w związek z księciem Tametaką, synem cesarza Reizei. Romans przyciągał uwagę otoczenia. Książę zmarł w 1002 roku, kończąc tę część jej życia.

Wkrótce o Izumi zaczął zabiegać Atsumichi, młodszy brat zmarłego. Był żonaty, więc nowy romans od początku dotyczył także jego rodziny.

Zamiast zwykłego listu

Historia zalotów Atsumichiego zaczyna się od gałązki kwitnącej tachibany, japońskiego cytrusa. Przekazuje ją posłaniec wcześniej służący zmarłemu Tametace. Ten drobny dar łączy pamięć o jednym bracie z początkiem relacji z drugim.

Atsumichi i Izumi porozumiewali się wierszami, wysyłanymi wraz z wiadomościami. Krótki utwór pozwalał zaprosić do spotkania, wyrazić tęsknotę albo odpowiedzieć na pretensję. Liczyło się również zręczne odczytanie aluzji drugiej strony.

Taką wymianę prowadzili w formie waka, krótkich utworów o pięciu częściach i 31 jednostkach rytmicznych. Na wyrażenie skargi lub zaproszenia mieli zatem niewiele miejsca.

W jednym z epizodów książę przychodzi nocą, lecz nikt nie otwiera mu drzwi. Podejrzewa obecność innego mężczyzny i odchodzi. Następnego dnia przekazuje wyrzut w wierszu.

Izumi przespała wizytę, więc odpowiada własnym utworem. Podważa oskarżenie o okrucieństwo i przypomina o zamkniętych drzwiach.

Innym razem Atsumichi dostrzega przed domem palankin i znowu rezygnuje z wizyty. Obecność pojazdu uznaje za potwierdzenie pogłosek o rywalu. Izumi odpowiada wierszem zapewniającym o stałości uczuć, a kolejne wiadomości podtrzymują ich rozmowę.

Przypisywana Izumi opowieść o tej miłości obejmuje około dziesięciu miesięcy z lat 1003–1004 i ponad 140 wierszy. Bohaterka występuje w niej jako "kobieta", w trzeciej osobie.

Zła opinia

Atsumichi przyjął Izumi do swojej rezydencji, a jego żona odeszła. Dworskie zaloty zakończyły się więc rozstaniem w książęcym domu.

W 1007 roku Atsumichi zmarł. Izumi ponownie straciła ukochanego księcia, a po jego śmierci pisała wiersze żałobne. Około 1009 roku weszła do otoczenia cesarzowej Shōshi, żony cesarza Ichijō.

Służyła tam także pisarka Murasaki Shikibu. Ganiła zachowanie Izumi, a zarazem podziwiała wdzięk jej listów i błyskotliwość słów. Nawet ta surowa ocena zostawiała miejsce na uznanie dla poetki.

Izumi później ponownie wyszła za mąż, za Fujiwarę no Yasumasę. Jej córka również została poetką i służyła cesarzowej. Kiedy Koshikibu zmarła w 1025 roku, Izumi opłakiwała ją w kolejnych wierszach.

Wybrane dla Ciebie