Rządziła Jemenem. Jej imię wymieniano w meczetach

Arwa nie była jedynie żoną władcy ani wpływową postacią na dworze. Jej imię wymieniano podczas piątkowych kazań w meczetach, co było publicznym potwierdzeniem sprawowanej przez nią władzy. Z czasem królowa Jemenu zaczęła podejmować także decyzje, które prowadziły ją do otwartego sporu z dworem Fatymidów w Kairze.

Mężczyźni na dziedzińcu meczetu królowej Arwy w Dżibli, 1986 r. Fot. Bernard GagnonMężczyźni na dziedzińcu meczetu królowej Arwy w Dżibli, 1986 r. Fot. Bernard Gagnon
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons 3.0

Arwa przejmuje rządy po mężu

Arwa dorastała w XI wieku na dworze Sułajhidów. Jej wychowaniem zajmowała się Asma bint Szihab, żona założyciela dynastii. Sama Asma uczestniczyła w rządzeniu państwem, a jej imię również wymieniano podczas piątkowych kazań.

W 1066 roku Arwa poślubiła jej syna, Ahmada al-Mukarrama. Gdy stan zdrowia męża coraz bardziej ograniczał jego aktywność, Arwa przejmowała kolejne obowiązki związane z rządzeniem.

Początkowo współrządziła z mężem, a z czasem faktycznie zaczęła kierować państwem samodzielnie. Przez następne dziesięciolecia występowała jako al-Sajjida al-Hurra, czyli szlachetna pani.

Jej imię padało w meczetach

Jednym z najbardziej niezwykłych świadectw pozycji Arwy była chutba, czyli piątkowe kazanie. Wymienienie w nim imienia władcy miało znaczenie polityczne i wskazywało, czyją zwierzchność uznaje wspólnota.

Imię Arwy padało po imieniu fatymidzkiego kalifa. Nie oznaczało to, że prowadziła modlitwy, lecz pokazywało, że jej władza była oficjalnie uznawana także poza pałacem.

Jej pozycja obejmowała również sprawy religijne. Fatymidzki kalif al-Mustansir nadał jej rangę hudżdży, najwyższego przedstawiciela misji ismailickiej w Jemenie. Arwa nadzorowała także działalność religijną prowadzoną w zachodnich Indiach.

Królowa zrywa z Kairem

Najważniejszy spór pojawił się po śmierci kalifa al-Amira w 1130 roku. Zmarły pozostawił małego syna, at-Tajjiba, ale władzę w Kairze przejął jego krewny, późniejszy kalif al-Hafiz.

Arwa nie uznała nowego porządku. Opowiedziała się za at-Tajjibem i uznała go za prawowitego imama.

Decyzja miała konsekwencje znacznie wykraczające poza politykę. Zwolennicy at-Tajjiba utworzyli odrębną wspólnotę tajjibicką. Los samego chłopca pozostał nieznany, a jego wyznawcy przyjęli, że imam pozostaje w ukryciu.

Arwa pomogła następnie zorganizować przywództwo, które miało działać w jego imieniu. Dzięki temu misja religijna mogła funkcjonować niezależnie od jej państwa i przetrwała późniejszy upadek dynastii.

Pałac zmienia się w meczet

Arwa przeniosła swoją siedzibę z Sany do Dżibli. Zbudowała tam nowy pałac, natomiast wcześniejszą rezydencję przeznaczyła na meczet.

To właśnie w tej świątyni została pochowana po śmierci w 1138 roku. Dawny pałac stał się więc najpierw miejscem modlitwy, a później również grobowcem kobiety, która przez dziesięciolecia kierowała Jemenem.

Wybrane dla Ciebie