Poetka w kręgu literatów
Xue Tao żyła na przełomie VIII i IX wieku, prawdopodobnie w latach 770-832. Urodziła się w Chang’anie, ale jeszcze w młodości przeprowadziła się wraz z rodzicami do Syczuanu. Jej ojciec, Xue Yun, piastował tam urząd niższego szczebla.
Po jego śmierci rodzina znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. Xue Tao trafiła do środowiska artystek i kurtyzan w Chengdu, gdzie ceniono nie tylko urodę, ale także znajomość muzyki, literatury i sztuki prowadzenia rozmowy.
Dla utalentowanej kobiety był to jeden ze sposobów na zdobycie uznania wśród miejscowych elit.
Jej zdolności szybko zwróciły uwagę wpływowych ludzi. Szczególnie ważną postacią okazał się Wei Gao, wojskowy gubernator Xichuan, na którego dworze Xue Tao uczestniczyła w życiu kulturalnym. Nawiązywała znajomości z urzędnikami i poetami, wśród których znalazł się także słynny Yuan Zhen.
Z czasem zyskała przydomek "żeńskiej jiaoshu", nawiązujący do urzędu związanego z opracowywaniem tekstów. Choć podejmowano starania o przyznanie jej takiego stanowiska, ostatecznie go nie otrzymała.
Sam przydomek świadczył jednak o uznaniu dla jej umiejętności literackich.
Wiersze pisane do innych ludzi
Twórczość Xue Tao była silnie związana z jej codziennym życiem i kontaktami towarzyskimi. Pisała o przyjaźni, rozstaniach, spotkaniach z innymi poetami i krajobrazach Syczuanu. Nie brakowało też utworów poświęconych miłości, choć nie stanowiły one jedynego tematu jej twórczości.
W ówczesnych Chinach poezja odgrywała ważną rolę w życiu wykształconych elit. Wierszem można było podziękować za podarunek, pożegnać przyjaciela albo odpowiedzieć na utwór napisany przez znajomego. Xue
Tao chętnie korzystała z tych możliwości, a jej poezja stawała się częścią rozmów prowadzonych w kręgu literatów.
Do naszych czasów zachowało się około 90 przypisywanych jej wierszy. To jednak tylko część dorobku poetki, ponieważ wiele utworów zaginęło. W wielkiej antologii poezji epoki Tang, opracowanej później za panowania dynastii Qing, znalazło się 89 jej tekstów. Dokładna liczba autentycznych dzieł pozostaje przedmiotem badań.
Talent Xue Tao doceniano już za jej życia, choć dawne oceny twórczości kobiet bywały mocno uzależnione od panujących wyobrażeń na temat płci. Niektórzy krytycy chwalili poetkę właśnie za to, że jej wiersze nie miały tonu uznawanego przez nich za typowo kobiecy.
Dziś zwraca się uwagę przede wszystkim na wartość literacką jej utworów, oryginalność języka i znaczenie, jakie miała w środowisku twórców związanych z Chengdu.
Ozdobne arkusze Xue Tao
Xue Tao pozostawiła po sobie jeszcze jedno interesujące dziedzictwo. Jej imię zaczęto łączyć ze specjalnym rodzajem ozdobnego papieru listowego, znanym jako Xue Tao jian. Wykorzystywano go do pisania wierszy i prowadzenia korespondencji.
Nie oznacza to oczywiście, że poetka wynalazła papier. Ten był znany w Chinach na długo przed jej narodzinami. Według tradycji Xue Tao opracowała natomiast własną odmianę niewielkich, dekoracyjnych arkuszy, szczególnie dobrze nadających się do zapisywania krótkich utworów.
Papier kojarzony z poetką wyróżniał się m.in. czerwonawą barwą i niewielkim formatem. Muzeum Szanghajskie wskazuje, że historyczny wyrób związany z Chengdu powstawał z wykorzystaniem kory hibiskusa.
Nie wiadomo jednak dokładnie, jakiej receptury używała sama Xue Tao i czy wszystkie późniejsze opisy wiernie oddają jej metody.
Z czasem nazwa Xue Tao jian zaczęła funkcjonować również w odniesieniu do papieru wykonywanego na wzór dawnej odmiany. Tradycja ta przetrwała wiele stuleci, a ozdobne arkusze wciąż pojawiały się w chińskiej kulturze literackiej.
Ciekawym przykładem jest wydarzenie z 1985 roku, kiedy Zhao Puchu zapisał jeden z wierszy słynnego poety Du Fu na papierze wykonanym jako naśladownictwo odmiany przypisywanej Xue Tao. W ten sposób pamięć o średniowiecznej poetce znalazła odzwierciedlenie również we współczesnej kaligrafii.
