Małżeństwo Jadwigi Andegaweńskiej. Ten ślub zmienił historię Polski

Małżeństwo Jadwigi Andegaweńskiej z Jagiełłą stało się podstawą porozumienia Polski z Litwą, choć wcześniej przyszłość młodej władczyni związano z Habsburgami. Zerwanie dawnego układu wywołało spór, który dotarł aż przed trybunał papieski.

Jadwiga AndegaweńskaJadwiga Andegaweńska
Źródło zdjęć: © Domena publiczna | Marcello Bacciarelli

Małżeństwo Jadwigi i Jagiełły

Habsburgowie nie pogodzili się ze ślubem Jadwigi z litewskim księciem. Na europejskich dworach oraz przed kurią papieską oskarżali ją o złamanie wcześniejszych zobowiązań wobec Wilhelma i niemoralne postępowanie.

Trybunał papieski nie uznał tych zarzutów. Nie podważył związku zawartego z Jagiełłą ani nie stwierdził, że polska władczyni dopuściła się cudzołóstwa.

Podstawą oskarżeń był układ zawarty wiele lat wcześniej. Jadwiga i Wilhelm stanęli przed ołtarzem jeszcze jako dzieci, a Habsburgowie traktowali tę ceremonię jako argument przemawiający za prawami austriackiego księcia.

Ludwik Węgierski planuje małżeństwa swoich córek

Ojciec Jadwigi, Ludwik Węgierski, rządził Polską i Węgrami. Małżeństwa córek podporządkował własnym planom politycznym, które miały zapewnić mu korzystne sojusze w Europie Środkowej.

Starszą Marię przeznaczył dla Luksemburgów. Jadwiga miała poślubić syna cesarza, Wilhelma Habsburga, co miało związać dynastię z Austrią i pomóc w utrzymaniu równowagi sił w regionie.

Dziewczynka liczyła około 4 lat, gdy została zaręczona z 8-letnim Wilhelmem. Przed 1384 rokiem w Haimburgu odbył się ślub kościelny, lecz pełna moc związku zależała od jego dopełnienia, gdy oboje osiągną odpowiedni wiek.

Ludwik widział na polskim tronie starszą córkę Marię. Po jego śmierci w 1382 roku Węgrzy przyjęli ten plan, ale polscy możni nie zamierzali podporządkować się wszystkim decyzjom zmarłego monarchy.

Koronacja Jadwigi na króla Polski

Największy opór wobec dotychczasowych ustaleń pojawił się wśród możnych małopolskich. Nie chcieli związku z Habsburgami i uznali, że większe korzyści polityczne oraz terytorialne może przynieść porozumienie z Litwą.

Do Polski sprowadzono Jadwigę, która miała wówczas około 10 lat. W październiku 1384 roku koronowano ją w Krakowie na króla Polski, a użyty tytuł podkreślał jej samodzielne prawa do tronu.

Rozmowy z Litwą przyniosły rozstrzygnięcie w 1385 roku. W Krewie Jagiełło i przedstawiciele polskich elit uzgodnili warunki współpracy, której podstawą miało zostać jego małżeństwo z Jadwigą.

Nowy związek nie był prywatną decyzją młodej władczyni. Stanowił część układu łączącego dwa państwa, które wcześniej częściej prowadziły ze sobą walki niż współpracowały.

Wilhelm Habsburg przyjechał do Jadwigi w Krakowie

Wilhelm nadal uważał Jadwigę za swoją żonę i w 1385 roku przybył do Krakowa. Próbował spotykać się z nią mimo planów zawarcia przez polską władczynię małżeństwa z Jagiełłą.

Jan Długosz przekazał, że Jadwiga i Wilhelm widywali się w klasztorze franciszkanów. Spotkania miały odbywać się pod nadzorem dworu, lecz po mieście krążyły pogłoski o bliskiej relacji młodej pary.

Z tym okresem wiąże się także opowieść o próbie rozbicia drzwi na Wawelu. Według przekazu Jadwiga chwyciła za topór, chcąc dostać się do Wilhelma, ale Dymitr z Goraja zdołał ją powstrzymać.

Nie ma pewności, czy scena rzeczywiście się wydarzyła. Relacja stała się jednak jednym z najgłośniejszych epizodów związanych z pobytem Habsburga w Krakowie.

Chrzest Jagiełły i ślub z Jadwigą w 1386 roku

Jagiełło przyjął chrzest kilka dni przed małżeństwem. Otrzymał imię Władysław, dzięki czemu usunięto religijną przeszkodę stojącą na drodze do ślubu z chrześcijańską władczynią.

Ceremonia odbyła się w Krakowie w 1386 roku. Dwa tygodnie później Jagiełło został królem Polski na mocy praw żony, określanych jako iure uxoris.

Wilhelm nie został więc mężem polskiej monarchini mimo wcześniejszego ślubu kościelnego. Decyzja polskich elit skierowała politykę kraju ku Litwie, a Habsburgom pozostała próba zakwestionowania nowego małżeństwa przed europejskimi dworami i kurią papieską.

Wybrane dla Ciebie