Zapomniana gwiazda pióra. Jej los porusza do dziś

Agnes Giberne przez blisko 80 lat utrzymywała się z pisania. Tworzyła powieści, książki historyczne i publikacje popularyzujące astronomię oraz geologię, zdobywając tysiące czytelników. Choć należała do najbardziej pracowitych autorek swojej epoki, ostatnie lata życia spędziła w skromnych warunkach i zmarła niemal bez majątku.

Agnes Giberne Agnes Giberne
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Między Indiami a Anglią

Agnes Giberne urodziła się 19 listopada 1845 roku w Belgaum w Indiach, gdzie jej ojciec, Charles Giberne, służył jako oficer armii brytyjskiej. Rodzina wywodziła się od francuskich hugenotów z Langwedocji, którzy po prześladowaniach religijnych opuścili ojczyznę i osiedlili się w Wielkiej Brytanii.

Dzieciństwo Agnes upłynęło w cieniu częstych rodzinnych tragedii. Spośród licznego rodzeństwa urodzonego w Indiach i Anglii do 1861 roku przeżyły jedynie ona i jej siostra Eliza.

Pozostałe dzieci zmarły we wczesnym wieku, co w XIX stuleciu było bolesnym, ale niestety częstym doświadczeniem wielu rodzin.

Edukację odebrała w domu pod opieką guwernantek i prywatnych nauczycieli. Już jako dziecko pisała własne opowiadania, a jej zainteresowania literaturą, religią i naukami przyrodniczymi z czasem stały się fundamentem całej późniejszej twórczości.

Od powieści do astronomii

Pierwsze teksty Agnes Giberne ukazały się drukiem około 1862 roku. Przez długi czas publikowała anonimowo lub podpisywała się jedynie inicjałami "A.G."

Za jej pierwszą samodzielną książkę dla dzieci uznaje się "A Visit to Aunt Agnes", wydaną w Londynie w 1864 roku. Początkowo współpracowała głównie z wydawnictwami religijnymi, tworząc opowieści o wyraźnym przesłaniu moralnym.

Z czasem zaczęła pisać także powieści historyczne. Między 1871 a 1909 rokiem wydała kilkanaście książek osadzonych między innymi we Francji czasów hugenotów, w epoce Stuartów oraz w okresie napoleońskim. Traktowała literaturę jako sposób popularyzowania historii wśród młodych czytelników.

Przełomem okazała się publikacja "Sun, Moon and Stars" z 1879 roku – przystępnego wprowadzenia do astronomii. Przedmowę napisał oksfordzki astronom Charles Pritchard, co znacząco podniosło wiarygodność książki. Publikacja odniosła sukces i doczekała się kolejnych wydań, trafiając do dziesiątek tysięcy czytelników.

Rosnąca popularność książki otworzyła Giberne drogę do środowiska naukowego. W 1890 roku została członkinią założycielką British Astronomical Association.

Później publikowała również książki poświęcone geologii, fizyce, meteorologii i oceanografii, starając się pogodzić współczesną wiedzę naukową z chrześcijańskim spojrzeniem na świat.

Sukces nie przyniósł majątku

Mimo ogromnego dorobku literackiego Agnes Giberne nigdy nie dorobiła się dużego majątku. Po latach opieki nad schorowanym ojcem jej sytuacja finansowa wyraźnie się pogorszyła.

W 1905 roku zwróciła się o pomoc do Royal Literary Fund, opisując swoją sytuację i problemy zdrowotne, w tym zaćmę, chorobę serca oraz malejące dochody z publikacji.

Fundusz przyznał jej 200 funtów wsparcia, a Royal Bounty Fund przekazał kolejne 273 funty, dzięki czemu zapewniła sobie niewielką rentę dożywotnią. Mimo to nadal była zmuszona oszczędzać. Z czasem sprzedawała meble i rodzinne srebra, przenosząc się do coraz skromniejszych mieszkań.

W 1911 roku mieszkała pod adresem 2 The Avenue w Eastbourne. Pod koniec życia zamieszkała przy Enys Road, a ostatnie dni spędziła w domu opieki przy 16 Motcombe Road w tym samym mieście.

Zmarła 20 sierpnia 1939 roku w wieku 94 lat. Po kobiecie, która przez blisko 80 lat utrzymywała się z pisania, pozostał majątek wyceniony na zaledwie 539 funtów, 18 szylingów i 11 pensów.

Wybrane dla Ciebie