Zmarła młodo. Stworzyła najsłynniejszy poradnik dla kobiet

Isabella Mary Mayson przyszła na świat w Londynie w 1836 roku. Ojciec zmarł, gdy miała zaledwie 4 lata, co rzuciło rodzinę w zupełnie nowe realia. Edukację zdobywała w Islington, a później w Heidelbergu, co dało jej znajomość języków i otarcie się o kulturę kontynentu.

Wyjazd do Niemiec okazał się nie tylko szlifem manier, ale też oknem na inną kuchnię i inny sposób prowadzenia domu. Po powrocie do Anglii młoda Isabella weszła w środowisko londyńskich wydawców.

W 1856 roku poślubiła Samuela Orcharta Beetona, człowieka z prasą we krwi, który prowadził własne pismo dla kobiet.

Jeszcze przed pierwszą rocznicą ślubu Isabella zaczęła pracować dla "The Englishwoman’s Domestic Magazine". Debiut publikacyjny przyszedł w 1857 roku i od początku obejmował kolumnę kulinarną oraz przekłady francuskiej prozy. Łączenie literatury z gospodarstwem domowym wydawało się dla niej naturalne.

Przepisy zbierała różnymi drogami. Część pochodziła od czytelniczek pisma, część z istniejących publikacji innych autorów. Tak budowała się jej baza wiedzy, później wypominana przez krytyków, choć wówczas zupełnie zgodna z praktyką redakcyjną epoki.

Przez 24 miesiące czytelniczki dostawały kolejne 48-stronicowe dodatki, które stopniowo układały się w monumentalne kompendium.

Ten cykl był poligonem, na którym Isabella sprawdzała, co działa, a co nudzi. Dopiero zebrane całościowo dodatki stworzyły fundament jej najsłynniejszego dzieła.

1 października 1861 roku ukazał się "Mrs Beeton’s Book of Household Management". W pierwszym roku rozeszło się 60 tys. egzemplarzy, co dla książki tak obszernej było wynikiem zaskakującym. Całość liczyła 1112 stron, z czego ponad 900 wypełniały przepisy kulinarne.

Autorka postawiła na praktyczność, więc dołączyła indeks zajmujący 26 stron i pełen odsyłaczy między hasłami.

Czytelniczka mogła w kilka chwil znaleźć radę na konkretną sytuację. Beeton kładła nacisk na produkty lokalne i sezonowe, co dziś brzmi jak hasło współczesnych kucharzy.

Książka wykraczała daleko poza kuchnię. Zawierała porady o modzie, wychowaniu dzieci, zarządzaniu służbą, rozpoznawaniu trucizn i udzielaniu pierwszej pomocy.

Po premierze Isabella zabrała się za skrót zatytułowany "The Dictionary of Every-Day Cookery", lecz pracy nie dokończyła. W 1865 roku zmarła na gorączkę połogową w wieku 28 lat.

Po śmierci Beeton wydawcy ruszyli z lawiną redakcji, rozszerzeń i wznowień. Książka pozostawała w druku jeszcze w 2016 roku, co dla pozycji wydanej w połowie XIX wieku jest osiągnięciem trudnym do powtórzenia.

Od 1891 roku "Mrs Beeton" funkcjonowało jako ogólne określenie domowego autorytetu, a samo nazwisko stało się marką poradnictwa.

Legenda nie była jednak wolna od cieni. Elizabeth David i Clarissa Dickson Wright wytykały Isabelli korzystanie z cudzych receptur i sugerowały, że jej wkład bywa przeceniany.

W obronie autorki stanęła Bee Wilson, argumentując, że ostrość tej krytyki nie uwzględnia realiów pracy redakcyjnej w XIX wieku.

Niezależnie od sporu o autorstwo poszczególnych przepisów, książka Beeton ukształtowała obraz życia wiktoriańskiej klasy średniej. Pokolenia Brytyjek prowadziły domy z jej tomem na półce, traktując go jak kompas.

— K. Hughes, The short life and long times of Mrs. Beeton, New York 2006.

— Mrs Beeton (1836 — 1865) [https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/beeton_mrs.shtml].