Zbudowali fałszywy Paryż. Tak oszukano Niemców

Sygnałem alarmowym dla Francuzów stał się nalot na Londyn w czerwcu 1917 roku, który pochłonął 160 ofiar śmiertelnych i pozostawił 430 rannych. Niemieckie lotnictwo pokazało wtedy, że stolice państw Ententy przestały być bezpieczne. Kilka miesięcy później przyszła kolej na Paryż.

W styczniu 1918 roku nad miastem pojawiło się 30 bombowców Friedrichshafen G.III, każdy zdolny przenieść od 600 do 1000 kg ładunku. Atak zabił 26 osób i ranił około 200 paryżan. Francuska obrona przeciwlotnicza stopniowo nabierała siły, więc Niemcy przeszli na operacje nocne.

Lotnicy nie mieli wówczas radarów. Drogę do celu wskazywały im rzeki, linie kolejowe i łuny świateł nad dużymi aglomeracjami. Właśnie ta zależność stała się punktem zaczepienia dla pomysłu na monumentalny fortel.

Sekretariat do spraw aeronautyki i obrony przeciwlotniczej wymusił decyzję o budowie miasta-pułapki. Władze szukały terenu przypominającego okolice Paryża, ale pozbawionego mieszkańców.

Wybór padł na trzy obszary rozłożone wokół stolicy, dopasowane do charakterystycznych zakoli Sekwany, które piloci rozpoznawali z powietrza.

Koncepcję techniczną opracował Fernand Jacopozzi, włoski inżynier elektryk, który od 1917 roku pracował w Defence Contre Avions. Otrzymał zadanie odtworzenia świetlnego portretu miasta, a jego praca została objęta najwyższą klauzulą tajności. Cały projekt nazywano roboczo Paryżem II.

Strefa A na północny wschód od stolicy miała udawać Saint-Denis i Aubervilliers wraz z atrapami Gare du Nord i Gare de l'Est. Strefa B w Maisons-Laffitte odtwarzała ścisłe centrum, czyli Pola Marsowe, Pola Elizejskie, Trocadero oraz pierścień kolejki Petite Ceinture.

Pojawiły się też przesłanki sugerujące obecność Łuku Triumfalnego, choć makieta wieży Eiffla nigdy nie została jednoznacznie potwierdzona. Strefa C, położona na wschód od miasta, naśladowała rejon przemysłowy.

Najszybciej powstała replika Dworca Wschodniego razem z torami i wagonami. Konstruktorzy używali drewna, płótna i pierwszych tworzyw plastycznych. Pociągi stały nieruchomo, ale gra świateł sprawiała, że z lotu ptaka wyglądały jak skład sunący po szynach.

Fałszywe fabryki opierały się na drewnianych szkieletach obciągniętych malowanym płótnem. Wewnątrz palono w piecach, dzięki czemu z atrap kominów unosił się prawdziwy dym. Dla pilota patrzącego z kilkuset metrów obraz przypominał czynny okręg przemysłowy.

Sercem oszustwa była synchronizacja oświetlenia strefy B z wygaszaniem latarni autentycznego Paryża. Gdy stolica zapadała w ciemność, kopia rozbłyskała światłami ulic i dworców. Świadkowie prac zgodnie wskazywali, że największe wrażenie robiła odwzorowana infrastruktura kolejowa.

Ostatni niemiecki nalot na Paryż przyszedł we wrześniu 1918 roku, a budowa makiety dobiegała końca już po nim. Strefę A udało się ukończyć, prace w strefach B i C zostały tylko częściowo zrealizowane. Skuteczności iluzji nigdy nie sprawdzono w warunkach bojowych.

Zawieszenie broni z listopada 1918 roku skreśliło sens dalszej budowy. Francuskie władze zdecydowały o demontażu konstrukcji i nie pozostawiły żadnych widocznych śladów sztucznego miasta. Dopiero w listopadzie 1920 roku "Illustrated London News" ujawnił istnienie całego przedsięwzięcia. Tereny dawnego Paryża II zostały po wojnie zabudowane.

Sam Jacopozzi otrzymał komandorię Legii Honorowej i przekuł wojenne doświadczenie w karierę pioniera świetlnych reklam. W 1925 roku zamienił wieżę Eiffla w gigantyczny billboard z logo André Citroëna, a swoje iluminacje powtarzał co roku przez blisko dekadę. Zmarł w 1932 roku w wieku 54 lat i spoczął na cmentarzu Père-Lachaise.

- In WWI, France started to build a fake Paris to confuse German bombers [https://historyfacts.com/world-history/fact/fake-paris-wwii/].

- Sekret "fałszywego Paryża". Tak wyglądał sprytny plan oszukania Niemców [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/sekret-falszywego-paryza-tak-wygladal-sprytny-plan-oszukania-niemcow/lvdk6lh].