Aktywistka Susan Buffett. Cicha siła, która ukształtowała miliardera

Susan przyszła na świat 15 czerwca 1932 roku w Omaha, w rodzinie o intelektualnych ambicjach. Jej ojciec, William Hertzog Thompson, łączył obowiązki pastora prezbiteriańskiego z pracą psychologa i funkcją dziekana na Uniwersytecie Nebraski w Omaha. Zaangażował się również w jedną z kampanii wyborczych Howarda Buffetta — ojca Warrena — co oznaczało, że obie rodziny znały się na długo przed tym, zanim ich dzieci się ze sobą zetknęły.

Pierwsze spotkanie nie zapowiadało wielkiej miłości. Warrena Susan podsumowała wtedy krótko: "co za dupek". Opinia szybko się jednak zmieniła. Przyszły inwestor odwiedzał Williama Thompsona, zanim zaczął umawiać się z jego córką, a samych młodych zapoznała Roberta Buffett — siostra Warrena i współlokatorka Susan z Northwestern University.

Ślub odbył się w 1952 roku w kościele prezbiteriańskim w Dundee. W kolejnych latach na świat przyszła trójka dzieci: Susie w 1953, Howard w 1954 i Peter w 1958 roku. Z boku wyglądali na zwyczajne mieszczańskie małżeństwo z amerykańskiego Środkowego Zachodu.

Gdy najmłodszy syn opuścił rodzinny dom, Susan przestała godzić się z rolą żony zapracowanego inwestora. W 1977 roku — między innymi za namową Neila Sedaki — postanowiła zająć się tym, co naprawdę ją pociągało, czyli śpiewem, i przeniosła się do San Francisco. Towarzyszył jej trener tenisa John McCabe, z którym wcześniej łączył ją romans.

Mieszkała kolejno na Nob Hill i w Pacific Heights, występowała w nowojorskich klubach i nagrała kilka płyt. O swojej relacji z mężem mówiła wówczas, że wspólny dach niewiele zmienia, jeśli brakuje emocjonalnej bliskości — ich związek porównywała do "dwóch równoległych linii". Wyjazdu nie traktowała jako rozstania, lecz jako oderwanie się od codzienności w więzi, która trwała od kilkudziesięciu lat.

Choć żyli w różnych miastach, do rozwodu nigdy nie doszło. Wspólnie wyjeżdżali, prowadzili działalność charytatywną i pojawiali się razem publicznie. Wielu znajomych miało wrażenie, że w praktyce niewiele uległo zmianie.

Rok po przeprowadzce Susan podjęła decyzję, która większości żon wydałaby się nie do pomyślenia. Astrid Menks pracowała wówczas jako kelnerka w lokalu French Café w Omaha — tym samym, w którym Susan występowała przed wyjazdem na Zachód. To pierwsza pani Buffett poprosiła Astrid, by zajęła się Warrenem w opustoszałym domu w Nebrasce.

Astrid wprowadziła się do niego w 1978 roku i została aż do końca jego pierwszego małżeństwa. Od tej pory świąteczne kartki Buffettowie podpisywali w trójkę: Warren, Susie i Astrid.

Formalnie Warren poślubił Astrid 30 sierpnia 2006 roku, dwa lata po śmierci Susan, w dniu swoich 76. urodzin. Z zewnątrz układ trzech osób mógł zaskakiwać, ale dla rodziny przez niemal ćwierć wieku był po prostu codziennością.

Susan nie była dekoracyjną towarzyszką finansisty. Zasiadała w zarządzie Berkshire Hathaway, miała 2,2% akcji spółki o wartości około 3 mld USD, a w chwili śmierci zajmowała 153. miejsce na liście najbogatszych ludzi świata. Kierowała Fundacją Buffettów, która wspierała edukację, badania medyczne oraz organizacje zajmujące się planowaniem rodziny.

Angażowała się w obronę praw obywatelskich oraz opowiadała za szerszym dostępem do aborcji i antykoncepcji. Pod jej wpływem Warren stopniowo odsuwał się od Partii Republikańskiej, z którą wiązała go rodzinna tradycja — jego ojciec był jednym z jej działaczy.

W październiku 2003 roku lekarze rozpoznali u niej raka jamy ustnej. Operacja, radioterapia i rekonstrukcja twarzy nie sprawiły, że zniknęła z życia publicznego. Warren co weekend przylatywał do San Francisco, a wspólnie przekazali 6 mln USD pięciorgu kalifornijskim lekarzom — między innymi z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco — na badania nad nowotworem, który ją zaatakował.

W maju 2004 roku Susan zdążyła wziąć udział w dorocznym walnym zgromadzeniu akcjonariuszy Berkshire Hathaway. Podczas przyjęcia w Borsheim's prowadziła wspólne śpiewanie, jakby chciała zostać zapamiętana z radości, nie z choroby. Zmarła kilka tygodni później, 29 lipca 2004 roku, w Cody w stanie Wyoming, w wyniku udaru mózgu. Miała 72 lata. Pogrzeb odbył się w niewielkim, niemal wyłącznie rodzinnym gronie w Countryside Community Church w Omaha. Bono zaśpiewał "Forever Young" i "All I Want Is You".

Małżonkowie powtarzali zasadę, którą Warren formułował publicznie wielokrotnie: dzieciom należy zostawić "dość, by mogły zrobić cokolwiek, ale nie tyle, by mogły nie robić nic". Susan wprowadziła ją w życie w sposób, który w środowisku doradców podatkowych do dziś bywa cytowany jako modelowy przykład planowania spadkowego.

W testamencie zapisała po 10 mln USD każdemu z trojga dzieci i po 100 tys. USD każdemu z wnuków. Nie zapomniała też o osobach, z którymi dzieliła życie poza rodziną — 8 mln USD trafiło do Johna McCabe, a 1 mln do Rona Parksa, jej długoletniego współpracownika. Niemal cały pakiet akcji Berkshire Hathaway, wart około 2,5 mld USD, otrzymała fundacja, która w 2004 roku przyjęła jej imię: Susan Thompson Buffett Foundation.

Realizacja zapisów wymagała precyzyjnych operacji finansowych. Między 2004 a 2006 rokiem część akcji sprzedano, by pokryć podatki spadkowe i wypłacić gotówkowe legaty. Transakcja na papierach o wartości około 150 mln USD pozwoliła dodatkowo zasilić prywatne fundacje każdego z trojga dzieci. Pozostałe miliardy trafiły do fundacji rodzinnej.

- Remembering Susan Buffett [https://charlierose.com/videos/9236].

- [https://www.forbes.com/sites/deloitte/2026/04/13/when-sustainability-becomes-tax-policy-what-leaders-need-to-know/].