Rodzina rządząca perską prowincją
Karia leżała na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej i należała do imperium perskiego. Rządziła nią dynastia Hekatomnosa, której przedstawiciele uznawali zwierzchnictwo perskich królów, ale zachowywali sporą samodzielność. Władzę nad prowincją przekazywano w obrębie rodziny.
Ada była córką Hekatomnosa oraz siostrą Mauzolosa i Artemizji II. Jej mężem został rodzony brat Idrieus, podobnie jak Mauzolos poślubił Artemizję. W IV wieku p.n.e. rządy w Karii sprawowali kolejno wszyscy trzej synowie i obie córki Hekatomnosa.
Po śmierci Artemizji w 351 roku p.n.e. władzę przejęli Idrieus i Ada. Małżonkowie utrzymywali bliskie kontakty ze światem greckim, wspierając m.in. tamtejsze świątynie. Ich imiona znalazły się wśród darczyńców świątyni Ateny w Tegei.
Idrieus zmarł w 344 roku p.n.e., pozostawiając rządy żonie. Ada stanęła wówczas samodzielnie na czele Karii, ale jej panowanie nie trwało długo.
Cztery lata później najmłodszy brat, Piksodaros, pozbawił ją władzy i zajął stolicę prowincji, Halikarnas.
Alinda i spotkanie z Aleksandrem
Ada straciła Halikarnas, ale nie całą Karię. Zdołała utrzymać Alindę, potężnie ufortyfikowane miasto, które stało się ostatnim ośrodkiem jej władzy. Starożytny historyk Arrian opisywał je jako wyjątkowo silną twierdzę.
Po śmierci Piksodarosa władzę przejął jego zięć Orontobates, związany z perskim dworem.
Tymczasem w 334 roku p.n.e. do Azji Mniejszej wkroczyła armia Aleksandra Wielkiego, która rozpoczęła podbój kolejnych ziem należących do imperium perskiego.
Ada postanowiła wykorzystać pojawienie się macedońskiego władcy. Wyszła mu na spotkanie i zaoferowała przekazanie Alindy. Według Arriana jednocześnie adoptowała Aleksandra, a ten zgodził się zostać jej synem i pozostawił twierdzę pod jej zarządem.
Był to niezwykły układ, ale obie strony mogły na nim skorzystać. Aleksander zyskał poparcie przedstawicielki dynastii od pokoleń rządzącej Karią. Ada natomiast otrzymała szansę odzyskania władzy, którą kilka lat wcześniej odebrał jej brat.
Powrót do władzy po zdobyciu stolicy
Najważniejszą przeszkodą pozostawał Halikarnas, którego obrońcy nie zamierzali poddać się Aleksandrowi. W mieście stacjonowali m.in. greccy najemnicy walczący po stronie Persów. Jednym z dowódców obrony był Memnon z Rodos, współdziałający z Orontobatesem.
Walki o miasto okazały się trudne. Macedończycy opanowali jego zabudowaną część, jednak nie wszystkie umocnienia dostały się od razu w ich ręce. Aleksander pozostawił w Karii garnizon, któremu powierzono dalsze działania przeciwko pozostałym punktom oporu.
Po zajęciu Halikarnasu i podporządkowaniu reszty prowincji Aleksander przywrócił Adzie władzę nad Karią. Tak przynajmniej przebieg wydarzeń przedstawiał Arrian. Władczyni odzyskała dawną pozycję, choć odtąd sprawowała rządy pod zwierzchnictwem macedońskiego króla.
Z Adą wiąże się również zagadkowy pochówek odkryty na terenie dzisiejszego Bodrum, czyli dawnego Halikarnasu. W miejscowym muzeum prezentowane są szczątki kobiety, odnaleziona przy nich biżuteria oraz rekonstrukcja jej wyglądu.
Choć grób bywa przypisywany dawnej władczyni Karii, jego identyfikacja wciąż pozostaje przedmiotem sporów.
