Nazywano ją mniszką-siogunem. To o niej wiemy

Hōjō Masako była żoną założyciela siogunatu Kamakura i matką dwóch kolejnych siogunów. Po śmierci męża została buddyjską mniszką, ale nie zamierzała rezygnować z udziału w polityce. Przez następne lata uczestniczyła w walkach o władzę, a jej wpływy były tak duże, że zyskała przydomek "mniszki-sioguna".

Hōjō Masako na XIX-wiecznym portrecie autorstwa Kikuchiego Yōsaia.Hōjō Masako na XIX-wiecznym portrecie autorstwa Kikuchiego Yōsaia.
Źródło zdjęć: © Domena publiczna | Kikuchi Yōsai

Żona założyciela siogunatu

Hōjō Masako urodziła się w 1157 r. w rodzinie wpływowego wojownika Hōjō Tokimasy z prowincji Izu. W 1177 r. poślubiła Minamoto no Yoritomo, który przebywał na wygnaniu po przegranej walce swojego rodu z potężnym klanem Taira. Wówczas niewiele wskazywało na to, że jej mąż zostanie jednym z najważniejszych ludzi w Japonii.

Sytuacja zmieniła się podczas wojny z rodem Taira, toczącej się w latach 1180-1185. Yoritomo zgromadził wokół siebie liczne oddziały wojowników i ostatecznie wyrósł na najpotężniejszego przywódcę militarnego w kraju. Swoją siedzibę urządził w Kamakurze, z dala od cesarskiego dworu w Kioto.

W 1192 r. otrzymał tytuł sioguna, dając początek nowemu systemowi rządów. Jego władza opierała się przede wszystkim na lojalności wojowników, którzy w zamian za służbę otrzymywali ziemię oraz związane z nią dochody.

Tak powstał siogunat Kamakura, w którym decydującą rolę odgrywała administracja wojskowa.

Kiedy Yoritomo zmarł w 1199 r., Masako zdecydowała się zostać buddyjską mniszką. Nie wycofała się jednak z życia publicznego. Nadal brała udział w podejmowaniu najważniejszych decyzji, współpracując z krewnymi z rodu Hōjō i wpływowymi wasalami zmarłego męża.

Spory o następców Yoritomo

Po śmierci Yoritomo władzę odziedziczył jego najstarszy syn, Yoriie. Szybko jednak popadł w konflikt z otoczeniem ojca, a przede wszystkim z rodziną własnej matki. W 1203 r. został odsunięty od rządów i odosobniony. Rok później go zamordowano.

Nowym siogunem został młodszy syn Masako, Sanetomo. W praktyce coraz większą władzę sprawował jednak jego dziadek, Hōjō Tokimasa, który objął stanowisko regenta, nazywanego shikken. Dzięki temu urządowi ród Hōjō mógł kierować państwem w imieniu sioguna.

Wkrótce doszło do kolejnego konfliktu, tym razem wewnątrz samej rodziny. W 1205 r. Tokimasa uwikłał się w próbę usunięcia Sanetomo. Masako stanęła wówczas po stronie syna i wraz ze swoim bratem Yoshitokim wystąpiła przeciwko ojcu. Tokimasa stracił władzę, a nowym regentem został Yoshitoki.

Na tym nie skończyły się dramaty rodzinne. W 1219 r. Sanetomo został zamordowany przez własnego bratanka, Kugyō, syna Yoriiego.

Ponieważ obaj synowie Masako już nie żyli, trzeba było znaleźć nowego sioguna. Wybór padł na małoletniego Kujō Yoritsune z rodu Fujiwara, którego sprowadzono do Kamakury. Masako objęła chłopca opieką, zachowując znaczący wpływ na sprawy państwa.

Apel w obronie Kamakury

W 1221 r. władzy rodu Hōjō zagroził były cesarz Go-Toba. Wezwał on do wystąpienia przeciwko regentowi Yoshitokiemu, licząc na osłabienie rządów wojskowych.

Rozpoczął się konflikt znany jako wojna Jōkyū. Wojownicy Kamakury stanęli przed trudnym wyborem, ponieważ mieli walczyć z siłami popierającymi cesarski dwór.

Właśnie wtedy Masako miała odegrać jedną ze swoich najważniejszych ról politycznych. Według kroniki "Azuma kagami" zwróciła się do wojowników, przypominając im, jak wiele zawdzięczali jej zmarłemu mężowi. To dzięki Yoritomo zdobyli urzędy, ziemie i dochody, których teraz musieli bronić.

Jej apel miał przekonać wasali do dochowania wierności Kamakurze. Z kroniki wynika jednak, że słowa Masako odczytał zgromadzonym wojownikom Adachi Kagemori. Nie wiadomo zatem, czy osobiście wygłosiła przypisywaną jej mowę.

Ostatecznie armia siogunatu ruszyła na Kioto i pokonała przeciwników. Go-Toba został zesłany na odległe wyspy Oki, a pozycja rodu Hōjō jeszcze się umocniła.

Masako nadal uczestniczyła w podejmowaniu decyzji politycznych, choć formalnie nie sprawowała urzędu sioguna. Z tego właśnie okresu pochodzi określenie ama-shōgun, czyli "mniszka-siogun", dobrze oddające jej niezwykłą pozycję.

Po śmierci brata Yoshitokiego w 1224 r. Masako ponownie zaangażowała się w rozstrzygnięcie sprawy następstwa władzy. Poparła jego syna Yasutokiego i zabiegała o przychylność wpływowego wojownika Miury Yoshimury.

Dzięki temu Yasutoki objął urząd regenta. Była to jedna z ostatnich politycznych interwencji Masako, która zachorowała i zmarła w 1225 r.

Wybrane dla Ciebie