Była zamożną przedsiębiorczynią. Padła ofiarą segregacji rasowej

 Mary Ellen Pleasant na portrecie fotograficznym z 1901 roku. Mary Ellen Pleasant na portrecie fotograficznym z 1901 roku.
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Mary Ellen Pleasant prowadziła dochodowe interesy, inwestowała w nieruchomości i pomnażała majątek w szybko rozwijającej się Kalifornii. Mimo bogactwa i wysokiej pozycji finansowej nadal spotykała się z dyskryminacją rasową. Kiedy odmówiono jej przejazdu koleją uliczną w San Francisco, skierowała sprawę do sądu. Jej walka stała się jednym z ważnych epizodów w historii sprzeciwu wobec segregacji rasowej w Kalifornii.

Niejasne początki Mary Ellen Pleasant

Wczesne życie Mary Ellen Pleasant pozostaje słabo udokumentowane. Historycy nie są zgodni co do miejsca jej urodzenia, a nawet tego, czy przyszła na świat jako osoba wolna. Zachowane relacje różnią się między sobą, zaś sama Pleasant w różnych okresach przedstawiała odmienne wersje swojej przeszłości.

Wiadomo, że część młodości spędziła na wyspie Nantucket w stanie Massachusetts. Pracowała tam w sklepie należącym do rodziny Husseyów, gdzie poznała podstawy handlu i obsługi klientów. Doświadczenie to wykorzystała później w prowadzeniu własnych interesów.

Jej pierwszym mężem był James Smith, po którym odziedziczyła znaczne środki finansowe. Następnie poślubiła Johna Jamesa Pleasanta.

W okresie gorączki złota przybyła do San Francisco. Miasto przeżywało wówczas gwałtowny rozwój, przyciągając tysiące poszukiwaczy złota, kupców i przedsiębiorców. Rosnąca liczba mieszkańców stwarzała duże możliwości zarobku, które Pleasant potrafiła wykorzystać.

Dorobiła się majątku w Kalifornii

Pleasant prowadziła pralnie, pensjonaty i inne przedsiębiorstwa usługowe. Inwestowała również w nieruchomości w San Francisco i pobliskim Oakland, a część kapitału przeznaczała na zakup akcji, m.in. spółek związanych z górnictwem.

Mimo posiadanego majątku pracowała także jako kucharka i gospodyni w domach zamożnych mieszkańców. Zajęcie to zapewniało jej dostęp do środowiska wpływowych przedsiębiorców i osób dobrze zorientowanych w lokalnych interesach.

Według późniejszych relacji Pleasant potrafiła wykorzystywać zdobywane w ten sposób informacje przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Nie sposób jednak ustalić, jak duże znaczenie miały zasłyszane rozmowy dla jej sukcesów finansowych. Dochody czerpała z wielu przedsięwzięć, a jej działalność wykraczała daleko poza rynek nieruchomości.

Jednym z najważniejszych partnerów biznesowych Pleasant został finansista Thomas Bell. Prowadzili wspólne interesy, a kobieta zamieszkała w domu zajmowanym również przez rodzinę Bella.

Łączące ich zależności finansowe okazały się później źródłem poważnych konfliktów. Ustalenie, do kogo należały poszczególne składniki majątku, stało się przedmiotem wieloletnich sporów.

Wspierała walkę z niewolnictwem

Pleasant przeznaczała część zarabianych pieniędzy na wspieranie czarnoskórej społeczności. Finansowała prasę, pomagała wspólnotom religijnym i angażowała się w działalność Athenaeum Building, który służył jako biblioteka i miejsce spotkań.

Była również związana z ruchem abolicjonistycznym, dążącym do zniesienia niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych. Według zachowanych przekazów pomagała osobom uciekającym z niewoli i organizowała środki potrzebne do zapewnienia im bezpieczeństwa.

Nie wszystkie informacje na temat jej działalności można jednak zweryfikować. Pod koniec życia Pleasant twierdziła m.in., że finansowo wspierała Johna Browna, który w 1859 r. zorganizował zbrojny atak na federalny arsenał w Harpers Ferry.

Historycy różnie oceniają wiarygodność tych deklaracji. Nie zachowały się wystarczające dowody pozwalające potwierdzić wszystkie kwoty, jakie Pleasant miała przekazać Brownowi.

Pozwała przewoźnika za dyskryminację

Pomimo znacznego majątku i pozycji w miejscowym środowisku biznesowym Pleasant nadal doświadczała dyskryminacji ze względu na kolor skóry.

W latach 60. XIX w. odmówiono jej przejazdu koleją uliczną w San Francisco. Kobieta postanowiła dochodzić swoich praw przed sądem i wystąpiła przeciwko przewoźnikowi.

Sprawa dotarła aż do Sądu Najwyższego Kalifornii. Pleasant sprzeciwiała się praktykom, które uniemożliwiały czarnoskórym pasażerom korzystanie z transportu publicznego na takich samych zasadach jak pozostałym mieszkańcom miasta.

Postępowanie nie zakończyło się jednak pełnym sukcesem. Choć wcześniej przyznano jej odszkodowanie w wysokości 500 dolarów, Sąd Najwyższy Kalifornii uchylił to rozstrzygnięcie.

Mimo niekorzystnego wyniku finansowego jej działania stały się częścią szerszej walki z segregacją rasową. Pleasant należała do osób, które otwarcie sprzeciwiały się dyskryminacji w przestrzeni publicznej i próbowały zmieniać obowiązujące praktyki na drodze sądowej.

Spory majątkowe i ostatnie lata

W 1892 r. zmarł Thomas Bell, wieloletni partner biznesowy Pleasant. Po jego śmierci doszło do konfliktu między nią a wdową po finansiście. Spór dotyczył praw do majątku i wzajemnych rozliczeń.

Sprawą zainteresowała się prasa, która zaczęła przedstawiać Pleasant w wyjątkowo nieprzychylnym świetle. W publikacjach wykorzystywano rasistowskie stereotypy, podważając jej reputację i wiarygodność.

Długotrwałe konflikty majątkowe oraz narastające problemy finansowe sprawiły, że Pleasant utraciła znaczną część dawnego bogactwa. Nie udało jej się już odzyskać pozycji ekonomicznej, którą osiągnęła w okresie największych sukcesów.

Mary Ellen Pleasant zmarła w 1904 r. Na jej nagrobku umieszczono określenie "przyjaciółka Johna Browna", upamiętniające jej związki z ruchem abolicjonistycznym.

Choć rozmiary jej fortuny i wiele szczegółów działalności pozostają trudne do ustalenia, zachowane informacje potwierdzają, że była przedsiębiorczynią, która przez dziesięciolecia prowadziła interesy i angażowała się w walkę o prawa czarnoskórych Amerykanów.

Wybrane dla Ciebie