Chciała oddać dwa zamki za syna. Żołnierze odmówili

W XII-wiecznym Królestwie Jerozolimskim kobiety z możnych rodów mogły dziedziczyć ziemie i zamki. Ich małżeństwa często miały znaczenie polityczne, ponieważ mężowie przejmowali zarząd nad posiadłościami należącymi do żon.

Stefania de Milly była córką Filipa de Milly, którego rodzina władała Zajordanią. Był to ważny obszar na pograniczu Królestwa Jerozolimskiego, obejmujący m.in. potężne twierdze Kerak i Montreal. Oba zamki znajdowały się w pobliżu szlaków łączących Egipt z Syrią, co nadawało im duże znaczenie strategiczne.

Stefania odziedziczyła prawa do Zajordanii po śmierci swojej siostry Heleny oraz siostrzenicy Beatrycze.

Jej pierwszym mężem był Onufry III z Toronu, z którym miała dwoje dzieci: syna Onufrego IV i córkę Izabelę. Po śmierci męża wyszła za Milesa z Plancy, bliskiego współpracownika króla Amalryka. Drugie małżeństwo również nie trwało długo, ponieważ Miles został zamordowany w 1174 r.

W 1176 lub 1177 r. Stefania poślubiła Renalda z Châtillon. Dzięki temu małżeństwu Renald objął władzę nad Zajordanią i jej twierdzami.

W 1183 r. w Keraku odbywały się uroczystości weselne Onufrego IV, syna Stefanii, i Izabeli, przyrodniej siostry króla Baldwina IV. W czasie świętowania pod zamkiem pojawiła się armia Saladyna.

Twierdza została oblężona, a w jej murach znajdowali się nowożeńcy, członkowie ich rodzin i zaproszeni goście.

Z wydarzeniem tym wiąże się niezwykła opowieść zachowana w kronice Ernoula. Według niej Stefania miała wysłać Saladynowi potrawy przygotowane na wesele. Sułtan w odpowiedzi podobno nakazał swoim żołnierzom oszczędzić wieżę, w której przebywała młoda para.

Nie wiadomo jednak, czy historia ta jest prawdziwa. W tej samej tradycji kronikarskiej pojawia się opowieść o wcześniejszej niewoli Saladyna w Keraku i jego znajomości ze Stefanią. Wątek ten nie zgadza się ze znaną chronologią życia obojga, a przekazu o oszczędzeniu wieży nie potwierdzają niezależne źródła.

Samo oblężenie Keraku nie budzi natomiast wątpliwości. Obrońcy zdołali utrzymać twierdzę, a na początku grudnia 1183 r. Saladyn odstąpił od oblężenia, gdy na odsiecz nadciągnęła armia króla Baldwina IV.

Cztery lata później krzyżowcy ponieśli druzgocącą klęskę. W lipcu 1187 r. Saladyn rozbił ich armię w bitwie pod Hittinem. Do niewoli trafili wówczas Renald z Châtillon oraz jego pasierb, Onufry IV.

Obu mężczyzn spotkał jednak zupełnie inny los. Saladyn rozkazał stracić Renalda, natomiast Onufrego pozostawił przy życiu.

Po zdobyciu Jerozolimy przez wojska sułtana Stefania rozpoczęła starania o uwolnienie syna. Była gotowa zapłacić za jego wolność niezwykle wysoką cenę: oddać Saladynowi Kerak i Montreal.

Dla muzułmańskiego władcy zdobycie obu warowni miało ogromne znaczenie. Kontrolowały one ważne szlaki komunikacyjne, a ich przejęcie osłabiłoby pozycję krzyżowców w regionie.

Saladyn przyjął propozycję Stefanii. Wydawało się, że Onufry wkrótce odzyska wolność, a obie twierdze przejdą w ręce sułtana.

Kiedy przyszło do wykonania porozumienia, pojawiła się przeszkoda, której Stefania nie zdołała pokonać. Żołnierze broniący Keraku i Montrealu odmówili kapitulacji.

Choć kobieta posiadała dziedziczne prawa do obu zamków, nie miała wystarczającej władzy nad ich załogami, aby zmusić je do wykonania umowy. Garnizony postanowiły nadal walczyć, nie godząc się na oddanie twierdz w zamian za uwolnienie Onufrego.

Stefania nie mogła więc spełnić obietnicy złożonej Saladynowi. Mimo to jej syn ostatecznie odzyskał wolność.

Obrońcy obu warowni nadal stawiali opór wojskom sułtana. Kerak skapitulował dopiero w listopadzie 1188 r., ponad rok po bitwie pod Hittinem. Montreal utrzymał się jeszcze przez kilka kolejnych miesięcy.

Stefania zdołała odzyskać syna, ale nie była w stanie przekazać Saladynowi zamków, które zaoferowała za jego uwolnienie. O ich losie zdecydowali ostatecznie żołnierze, którzy nie podporządkowali się woli dziedziczki.