Grzebała w śmietnikach. Tragiczny los wnuczki Einsteina

Evelyn przyszła na świat w Chicago. Jej biologiczna matka, Joan Hire, miała wówczas zaledwie 16 lat. Osiem dni po porodzie dziewczynkę przyjęli Hans Albert Einstein i jego żona Frieda. Syn Alberta Einsteina rozwijał wtedy karierę naukową w dziedzinie hydrotechniki.

Rodzina przeniosła się później do Kalifornii, gdzie Hans Albert został profesorem Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. Evelyn dorastała więc w środowisku akademickim, obciążonym zarazem niezwykle sławnym nazwiskiem.

Była adoptowanym dzieckiem. Spośród pozostałych dzieci Hansa Alberta dwoje zmarło w niemowlęctwie, a Bernhard Caesar został jej bratem.

W domu stale obecne było porównywanie kolejnych pokoleń Einsteinów. Nawet Hans Albert, ceniony naukowiec, miał odczuwać, że jego osiągnięcia pozostają niewielkie wobec dokonań ojca.

Za bardziej oczywistego spadkobiercę geniuszu Alberta uważano czasem Eduarda, młodszego z jego synów. Evelyn dorastała więc w rodzinie, która nieustannie mierzyła samą siebie wyjątkowo wysoką miarą.

Jeszcze jako dziecko Evelyn usłyszała opowieść, która wpłynęła na sposób, w jaki postrzegała własne pochodzenie. Według rodzinnej pogłoski Hans Albert nie był jedynie jej adopcyjnym ojcem.

Biologicznym ojcem dziewczynki miał być sam Albert Einstein. Jej matką nazywano bliżej nieokreśloną tancerkę lub baletnicę.

Nie odnaleziono dowodów potwierdzających tę historię. Dla Evelyn sama możliwość okazała się jednak ważna. Pośpiech towarzyszący adopcji i brak pełnej wiedzy o biologicznych rodzicach pozostawiały miejsce na domysły.

Michele Zackheim, zajmująca się dziejami rodziny Einsteinów, przedstawiała ją jako osobę inteligentną, dowcipną i zarazem zmagającą się z depresją. Evelyn znała wartość własnych zdolności, lecz nie potrafiła znaleźć trwałego miejsca ani w rodzinie, ani poza nią.

Nazwisko, które dla innych oznaczało prestiż, dla niej stawało się źródłem kolejnych pytań. Nigdy nie otrzymała na nie rozstrzygającej odpowiedzi.

Evelyn wcześnie angażowała się społecznie. Jako 18-latka została zatrzymana podczas pokojowego protestu przeciwko Komisji do spraw Działalności Antyamerykańskiej w San Francisco.

Studiowała na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Uzyskała tam tytuł magistra literatury średniowiecznej. Wykształcenie nie zaprowadziło jej jednak do stałej pracy akademickiej.

Podejmowała zajęcia, które niewiele miały wspólnego z badaniem dawnych tekstów. Pracowała między innymi w służbach zajmujących się kontrolą zwierząt i wyłapywała bezpańskie psy.

Zgłosiła się również do policyjnej rezerwy. Innym razem pomagała ludziom opuszczającym sekty religijne i próbującym odzyskać samodzielność po długotrwałej manipulacji.

Jej życie zawodowe składało się z krótkich, bardzo różnych etapów. Brakowało w nim bezpieczeństwa, które można byłoby kojarzyć z rodziną znanego profesora.

Najgorszy okres nastąpił po rozwodzie. Evelyn straciła stałe miejsce zamieszkania i nocowała w samochodach należących do innych osób.

Zdarzało się, że szukała jedzenia w śmietnikach za restauracjami. Słynne nazwisko nie chroniło jej przed ubóstwem ani bezdomnością. Dopiero w połowie lat 90. odzyskała stabilność i kupiła dom w kalifornijskim Albany.

Evelyn z niechęcią patrzyła na ludzi zarabiających na nazwisku jej dziadka. Wizerunek Alberta Einsteina pojawiał się na plakatach, kubkach, ubraniach i w reklamach, przynosząc znaczne dochody zarządcom praw. Ona sama nie otrzymywała z tego pieniędzy.

Spór dotyczył również rodzinnych dokumentów. Evelyn interesowały listy Alberta i Milevy Einsteinów, które mogły zawierać informacje ważne dla historii rodu, a być może także dla jej własnej biografii.

W 1996 roku zawarła prywatną ugodę z osobą zarządzającą korespondencją małżonków. Warunków porozumienia nie podano do publicznej wiadomości.

Nie wiadomo, czy odnalazła w dokumentach odpowiedź na pytanie o biologicznego ojca. Nigdy nie przedstawiono materiału potwierdzającego, że była córką Alberta Einsteina.

Pod koniec życia pozostawała oddalona od innych członków rodziny. Jej testament pokazał, jak głęboka była ta przepaść.

Majątek wyceniany na ponad milion dolarów zapisała adwokatowi Allenowi P. Wilkinsonowi. Krewni ani instytucje związane z naukowym dziedzictwem Einsteinów nie zostali jego głównymi spadkobiercami.

Evelyn przez całe życie nosiła nazwisko jednej z najsłynniejszych rodzin XX wieku. Nie dało jej ono jednak tego, czego potrzebowała najbardziej: pewności, skąd pochodzi i do kogo naprawdę należy.