Księżniczka Jahanara. Miała własny statek i ogromny majątek

Jahanara BegumJahanara Begum
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Jahanara Begum, córka cesarza Szahdżahana, należała do najbogatszych i najbardziej wpływowych kobiet w imperium Wielkich Mogołów. Czerpała dochody z cesarskich nadań, uczestniczyła w handlu morskim i finansowała przedsięwzięcia budowlane. Dzięki zaufaniu ojca odgrywała też ważną rolę w polityce dworskiej.

Po śmierci matki

Jahanara urodziła się w 1614 roku jako córka przyszłego cesarza Szahdżahana i Mumtaz Mahal. Po śmierci matki w 1631 roku siedemnastoletnia księżniczka zajęła najwyższą pozycję w cesarskim domu, mimo że jej ojciec miał także inne żony.

Szahdżahan darzył córkę dużym zaufaniem i liczył się z jej zdaniem. Wiedzieli o tym ludzie zabiegający o względy monarchy, którzy starali się również pozyskać przychylność Jahanary.

Jej pozycja na dworze dawała jej znaczne wpływy polityczne, a otrzymywany majątek pozwalał realizować własne przedsięwzięcia.

Jednym ze źródeł jej dochodów były jagiry, czyli cesarskie nadania uprawniające do pobierania wpływów podatkowych z określonych ziem. Nie oznaczały one jednak, że obdarowana osoba stawała się prywatnym właścicielem tych terenów.

Był to element systemu, w którym władca przyznawał wybranym osobom prawo do dochodów z wyznaczonych obszarów.

Dochody z Suratu i własny statek

Ważnym źródłem bogactwa Jahanary były dochody związane z Suratem, jednym z najważniejszych portów handlowych imperium. Dzięki powiązaniom z tamtejszym handlem księżniczka uczestniczyła w wymianie zamorskiej i utrzymywała kontakty z przedstawicielami angielskich oraz holenderskich kompanii handlowych.

Posiadała również własny statek o nazwie Sahibi, znany także jako Sahebi. Jednostka, której nazwa nawiązywała do dworskiego tytułu księżniczki, wypływała z Suratu od 1643 roku. Przewoziła towary handlowe oraz pielgrzymów udających się do świętych miejsc islamu.

Jahanara wykorzystywała statek także do działalności dobroczynnej. Na jej polecenie wysyłano nim ryż dla ubogich mieszkańców Mekki. Księżniczka przeznaczała również część swoich środków na jałmużnę.

O rozmiarach jej majątku wspominał podróżnik Niccolao Manucci, który przypisywał jej roczne dochody sięgające około trzech milionów rupii, nie licząc pozostałych zasobów.

Działalność budowlana i zainteresowanie sufizmem

Jahanara przeznaczała część majątku na przedsięwzięcia budowlane. Finansowała między innymi powstawanie sarajów, czyli zajazdów, w których mogli zatrzymywać się kupcy i podróżni. Wspierała również rozwój infrastruktury handlowej.

W Delhi patronowała zabudowie związanej z Chandni Chowk, jednym z najważniejszych ośrodków handlu w mieście. Miejsce to przyciągało zarówno miejscowych kupców, jak i handlarzy przybywających z zagranicy.

Księżniczka interesowała się także sufizmem, mistycznym nurtem islamu. Sama zajmowała się pisarstwem religijnym. Pozostawiła biografię Mu’in ad-Dina Czisztiego, jednego z ważnych przedstawicieli sufizmu, oraz dzieło opisujące jej własne doświadczenia duchowe.

Walka o tron i ostatnie lata życia

Jahanara angażowała się również w sprawy dynastyczne. Kiedy synowie Szahdżahana rozpoczęli walkę o następstwo tronu, opowiedziała się po stronie Dary Szikoh.

Ostatecznie zwyciężył jednak jego brat Aurangzeb, który przejął władzę, a ojca umieścił pod przymusowym nadzorem w Agrze.

Jahanara pozostała przy Szahdżahanie i opiekowała się nim aż do jego śmierci w 1666 roku. Później odzyskała wysoką pozycję na dworze, tym razem za panowania Aurangzeba. Otrzymywała również cesarskie uposażenie.

Zmarła w 1681 roku w wieku około 67 lat. Pochowano ją w Delhi, w pobliżu sanktuarium Nizam ad-Dina.

Wybrane dla Ciebie