Przejęła władzę po mężu. Jej lud uciekał i napadał

Mmanthatisi była żoną Mokotja, wodza jednej ze społeczności Batlokwa zamieszkujących okolice dzisiejszego Harrismith w Republice Południowej Afryki. Batlokwa dzielili się na kilka spokrewnionych grup, z których każda miała własnych przywódców.

Po śmierci Mokotja władzę miał odziedziczyć jego syn Sekonyela. Ponieważ chłopiec był jeszcze zbyt młody, regencję objęła Mmanthatisi. To ona podejmowała decyzje polityczne i kierowała przygotowaniami do działań zbrojnych.

Jej rządy przypadły na burzliwy okres w dziejach południowej Afryki, znany jako Mfecane lub Difaqane. W pierwszych dziesięcioleciach XIX wieku liczne społeczności walczyły o ziemię i dostęp do zasobów.

Wojny zmuszały mieszkańców do opuszczania dotychczasowych siedzib, a przemieszczanie się całych grup prowadziło do kolejnych konfliktów.

W rejonie rzeki Oranje i doliny Caledonu działały również uzbrojone oddziały Griqua i Korana, które napadały na miejscowe osady. W walkach na pograniczu uczestniczyli także osadnicy burscy. Nieustanne najazdy i wędrówki ludności zmieniały układ sił w regionie.

W 1822 roku Batlokwa zaatakowali AmaHlubi, którzy sami przemieszczali się z terenów po drugiej stronie Gór Smoczych. W toku walk ludzie Mmanthatisi zostali wyparci z dotychczasowych siedzib i wyruszyli w kierunku doliny rzeki Caledon.

Podczas wędrówki Batlokwa napadali na inne społeczności, zdobywając żywność i bydło. Zrabowane zapasy pozwalały im utrzymać grupę, która utraciła swoje ziemie i musiała znaleźć nowe miejsce do osiedlenia.

Około 1824 roku dotarli w okolice Marabeng, gdzie założyli nowe siedziby. W tym okresie do wspólnoty powrócił Sekonyela, który stopniowo przejmował przywództwo od matki.

Zakończenie regencji nie przyniosło jednak spokoju. Batlokwa nadal uczestniczyli w konfliktach z sąsiednimi społecznościami.

Postać Mmanthatisi pojawia się w dawnych relacjach pod nazwą "Mantatees". Określenie to wywodziło się od jej imienia, lecz autorzy piszący po angielsku używali go również wobec innych grup przemieszczających się przez południową Afrykę.

Prowadziło to do pomyłek, ponieważ nie wszyscy nazywani w ten sposób ludzie należeli do Batlokwa podlegających regentce.

Jednym z wydarzeń błędnie łączonych z Mmanthatisi mogła być bitwa pod Dithakong w 1823 roku. W dawnych przekazach jej uczestników określano mianem Mantatees, co przyczyniło się do przypisywania regentce udziału w tym starciu.

Historycy zakwestionowali jednak taką interpretację, wskazując, że sama nazwa nie pozwala ustalić tożsamości walczących.

Wątpliwości budzą również opowieści o ogromnej armii Mmanthatisi, która miała pustoszyć kolejne obszary południowej Afryki.

Dawni kronikarze nie zawsze rozróżniali przemieszczające się społeczności, przez co mogli przypisywać jednej grupie najazdy dokonywane przez inne. Nie ma więc podstaw, aby wszystkie te wydarzenia wiązać z działalnością Mmanthatisi.

Po przejęciu władzy Sekonyela dążył do umocnienia pozycji Batlokwa. Wśród jego najważniejszych przeciwników znalazł się Moshoeshoe, założyciel państwa Basotho na terenach dzisiejszego Lesotho.

Rywalizacja obu przywódców zakończyła się w 1853 roku. Moshoeshoe pokonał Sekonyelę, doprowadzając do upadku jego państwa.