Przyjęła męski pseudonim. Chciała ukryć związek z żonatym pisarzem

George Eliot na portrecie według obrazu z 1849 roku.George Eliot na portrecie według obrazu z 1849 roku.
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons | François d’Albert-Durade

W 1857 r. Marian Evans zaczęła publikować opowiadania pod męskim pseudonimem George Eliot. Chciała, aby jej twórczość oceniano bez uprzedzeń wobec kobiet, a jednocześnie starała się chronić życie prywatne. Od kilku lat pozostawała bowiem w związku z żonatym pisarzem George'em Henrym Lewesem. Kiedy jej książki zaczęły odnosić sukcesy, czytelnicy coraz usilniej próbowali ustalić, kto naprawdę kryje się pod nazwiskiem George Eliot.

Zanim została powieściopisarką

Przyszła autorka "Miasteczka Middlemarch" urodziła się w 1819 r. jako Mary Ann Evans. W dorosłym życiu posługiwała się różnymi formami imienia, a w londyńskim środowisku literackim znano ją jako Marian.

Zanim zaczęła pisać powieści, zajmowała się przede wszystkim przekładami i publicystyką. Interesowała ją filozofia, religia oraz współczesne dyskusje intelektualne. W 1846 r. ukazało się jej tłumaczenie "Życia Jezusa" Davida Friedricha Straussa, opublikowane bez nazwiska tłumaczki. Osiem lat później przełożyła "O istocie chrześcijaństwa" Ludwiga Feuerbacha.

Zdobywała również doświadczenie redakcyjne. Współpracowała z Johnem Chapmanem przy wydawaniu "Westminster Review", gdzie oceniała nadsyłane teksty, zamawiała artykuły i uczestniczyła w przygotowywaniu kolejnych numerów. Praca ta pozwoliła jej dobrze poznać londyński rynek wydawniczy.

W 1856 r. opublikowała esej "Silly Novels by Lady Novelists", w którym ostro krytykowała część popularnej literatury tworzonej przez kobiety. Zarzucała autorkom pretensjonalny język, schematyczne fabuły i niewiarygodne postacie.

Sama chciała pisać inaczej. Interesowały ją realistyczne opowieści o ludzkich charakterach, codziennych problemach i życiu angielskiej prowincji, które dobrze znała z własnego doświadczenia.

Dlaczego wybrała męski pseudonim?

Do rozpoczęcia kariery powieściopisarskiej zachęcał Marian jej partner, George Henry Lewes, pisarz i krytyk literacki. Pomógł jej również nawiązać kontakt z wydawcą Johnem Blackwoodem.

Lewes przedstawił mu pierwsze opowiadanie jako utwór znajomego, nie ujawniając początkowo jego nazwiska. W ten sposób Marian mogła sprawdzić, jak wydawca oceni jej twórczość, nie wiedząc, że napisała ją kobieta.

W 1857 r. na łamach "Blackwood's Magazine" zaczęło ukazywać się opowiadanie "The Sad Fortunes of the Reverend Amos Barton". W liście z 4 lutego Marian zaproponowała pseudonim, pod którym zamierzała publikować swoje utwory: George Eliot.

Imię George wybrała na cześć Lewesa, natomiast nazwisko Eliot spodobało jej się ze względu na brzmienie.

Męski pseudonim miał przede wszystkim pomóc jej uniknąć uprzedzeń wobec piszących kobiet. Pozwalał również oddzielić twórczość od życia osobistego, które mogło wywoływać skandal.

Od 1854 r. Marian mieszkała bowiem z Lewesem, choć mężczyzna pozostawał formalnie w związku małżeńskim z inną kobietą. Ich relacja spotykała się z dezaprobatą części społeczeństwa. Pisarka obawiała się, że ujawnienie jej tożsamości mogłoby wpłynąć na odbiór książek.

Czytelnicy szukali tajemniczego autora

W 1858 r. ukazał się zbiór trzech opowiadań zatytułowany "Scenes of Clerical Life". Utwory wyróżniały się szczegółowymi opisami życia angielskiej prowincji, a czytelnicy zaczęli zastanawiać się, kim jest ich autor.

Niektórzy podejrzewali, że pod nazwiskiem George Eliot kryje się osoba dobrze znająca środowisko duchownych. Prawdziwej tożsamości pisarki nadal jednak nie ujawniano.

Jeszcze większe zainteresowanie wzbudziła powieść "Adam Bede", opublikowana w 1859 r. Książka odniosła sukces, a popularność tajemniczego autora sprawiła, że pojawiły się kolejne spekulacje.

Sytuację dodatkowo skomplikował Joseph Liggins, mieszkaniec Nuneaton, który zaczął utrzymywać, że to właśnie on napisał utwory wydawane pod nazwiskiem George Eliot.

Rosnące zamieszanie skłoniło Marian do ujawnienia prawdy. W 1859 r. publicznie potwierdziła, że jest autorką książek podpisywanych męskim pseudonimem.

Nie zrezygnowała jednak z nazwiska George Eliot. Było już rozpoznawalne wśród czytelników i kojarzyło się z jej twórczością, dlatego postanowiła używać go nadal.

Sukces mimo obyczajowego skandalu

Ujawnienie tożsamości pisarki oznaczało również większe zainteresowanie jej związkiem z Lewesem. Para nie mogła zawrzeć małżeństwa, ponieważ mężczyzna pozostawał formalnie żonaty. Mimo początkowej dezaprobaty części otoczenia z czasem zaczęto zapraszać ich na spotkania towarzyskie.

Kontrowersje wokół życia osobistego nie zahamowały kariery Evans. Pod nazwiskiem George Eliot publikowała kolejne powieści, zdobywając coraz większe uznanie.

W 1860 r. ukazał się "Młyn nad Flossą", a rok później "Silas Marner". Do jej najważniejszych osiągnięć należało również "Miasteczko Middlemarch", w którym przedstawiła rozbudowany obraz życia angielskiej prowincji.

Ostatnią powieścią pisarki był "Daniel Deronda", opublikowany w 1876 r.

Choć prawdziwa tożsamość autorki od dawna nie stanowiła już tajemnicy, wszystkie te książki ukazywały się pod nazwiskiem George Eliot. Pseudonim przyjęty początkowo dla ochrony prywatności i uniknięcia uprzedzeń stał się jej trwałym nazwiskiem literackim.

Wybrane dla Ciebie