Stworzyła atlas grzybów. Nigdy go nie wydała

Mary Elizabeth Banning przez około dwadzieścia lat przemierzała lasy i łąki Marylandu, zbierając grzyby, opisując je i uwieczniając na akwarelach. Przygotowała niezwykły atlas zawierający 175 ilustracji oraz szczegółowe notatki z własnych obserwacji. Mimo ogromnego nakładu pracy nie doczekała się jednak wydania swojego dzieła.

Mary Elizabeth Banning Mary Elizabeth Banning
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Początki badań Mary Elizabeth Banning

Banning nie miała formalnego wykształcenia mykologicznego, a wiedzę o grzybach zdobywała przede wszystkim samodzielnie. Czytała dostępne opracowania, zbierała okazy i uważnie porównywała ich cechy.

Z czasem zgromadziła własną bibliotekę oraz zielnik, które pomagały jej w dalszej pracy.

Co ciekawe, początkowo wcale nie planowała stworzenia obszernego atlasu. Jak wyjaśniała później w przedmowie, chciała jedynie przygotować materiały do nauki w szkole misyjnej. Rysunki i opisy miały ułatwiać dzieciom poznawanie grzybów rosnących w okolicznych lasach i na łąkach.

Zainteresowanie szybko przerodziło się jednak w znacznie poważniejsze zajęcie. Banning zaczęła systematycznie dokumentować znajdowane okazy, zapisując ich wygląd oraz miejsca występowania.

Do ilustracji dołączała własne spostrzeżenia, a praca nad szkolnymi materiałami stopniowo przekształciła się w wieloletnie badania.

Atlas grzybów Marylandu

Efektem tej pracy był rękopis zatytułowany "The Fungi of Maryland", do którego Banning przygotowała aż 175 akwarel. Nie przedstawiały one jednak 175 różnych gatunków, ponieważ część grzybów malowała kilkakrotnie. Zależało jej na pokazaniu różnic między poszczególnymi okazami, które nie zawsze wyglądały identycznie.

Ilustracje wyróżniały się starannością i bogactwem kolorów, niekiedy bardzo intensywnych. Autorka zdawała sobie sprawę, że jaskrawe barwy mogą budzić wątpliwości, dlatego już w przedmowie zapewniała, że nie były wynikiem jej fantazji.

Starała się możliwie dokładnie oddawać rzeczywisty wygląd grzybów, uwzględniając ich wielkość, budowę i ubarwienie.

Jej zainteresowania nie ograniczały się zresztą do samego malowania. W trakcie badań opisała 23 gatunki grzybów uznanych wówczas za nowe dla nauki, a część wyników jej pracy znalazła się w publikacjach botanicznych.

W oznaczaniu trudniejszych okazów pomagał jej Charles Horton Peck, mykolog związany z New York State Museum. Uczeni utrzymywali kontakt listowny, a Banning mogła korzystać z wiedzy bardziej doświadczonego specjalisty. Współpraca ta okazała się ważna również dla późniejszych losów jej atlasu.

Nieopublikowany rękopis i jego odnalezienie

Przygotowanie tak obszernej, bogato ilustrowanej książki do druku wymagało dużych nakładów finansowych. Banning nie dysponowała odpowiednimi środkami, a przed publikacją chciała jeszcze upewnić się, że prawidłowo oznaczyła wszystkie opisane grzyby.

Ostatecznie atlas, nad którym pracowała przez blisko dwie dekady, pozostał jedynie rękopisem.

W przedmowie z 12 marca 1889 roku autorka wspomniała o zamiarze przekazania swojej pracy do muzeum. Zależało jej, aby wieloletni dorobek nie uległ zniszczeniu i mógł służyć innym badaczom.

Rękopis powierzyła Peckowi, któremu zadedykowała również całe dzieło w podziękowaniu za okazaną pomoc.

Mary Elizabeth Banning zmarła w 1903 roku, nie doczekawszy się publikacji atlasu. Jej akwarele przez kolejne dziesięciolecia pozostawały niemal zapomniane w muzealnych zbiorach, choć stanowiły wyjątkowy zapis dziewiętnastowiecznych badań nad grzybami.

Dopiero w 1981 roku rękopis odnalazł mykolog i kurator John H. Haines. Zainteresował się zapomnianym dziełem i zaczął prezentować jego ilustracje publiczności, dzięki czemu akwarele Banning ponownie ujrzały światło dzienne.

Wybrane dla Ciebie