Chrzest Ranavalony II. Tak Madagaskar zmienił wiarę

Przy tronie Ranavalony II pojawiła się Biblia, a dawne królewskie talizmany wkrótce trafiły w ogień. Za jej panowania chrześcijaństwo zmieniało prawo, szkoły i życie dworu. Wśród poddanych religia królowej szybko zaczęła oznaczać także lojalność wobec władzy.

Królowa Ranavalona IIKrólowa Ranavalona II
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Biblia przy tronie

Ranavalona II dorastała jako księżniczka Ramoma. Za panowania Ranavalony I chrześcijan prześladowano, więc część z nich musiała praktykować w ukryciu.

Po śmierci władczyni misjonarze wrócili, a szkoły znów zaczęły działać. Nowa religia zyskiwała wyznawców na centralnych wyżynach Madagaskaru i umacniała się wśród elit Antananarywy. Gdy w 1868 roku zmarła królowa Rasoherina, tron objęła Ramoma, już jako Ranavalona II.

Podczas jej koronacji 3 września 1868 roku obok królowej umieszczono Biblię. Zabrakło królewskich sampy, świętych talizmanów, które miały chronić monarchię Merina i potwierdzały prawo dynastii do rządzenia. Ceremonii towarzyszyły chrześcijańskie teksty i modlitwy.

Królowa i premier przyjmują chrzest

W lutym 1869 roku Ranavalona II przyjęła chrzest wraz z premierem Rainilaiarivonym. Ich małżeństwo pobłogosławiono zgodnie z obrządkiem protestanckim.

Małżeństwo łączyło królową z człowiekiem, który od połowy lat sześćdziesiątych XIX wieku kierował państwem. Rainilaiarivony skupiał w swoich rękach coraz większą część realnej władzy.

Protestanci mieli już szkoły, nauczycieli i duchownych, a ich wspólnota stale rosła. Przyjmując nową wiarę, dwór mógł objąć kontrolą środowisko rozwijające się poza dawnymi strukturami władzy. Modlitwy i nabożeństwa stały się odtąd częścią życia pałacu.

Królewskie talizmany w ogniu

We wrześniu 1869 roku królowa nakazała zniszczyć najważniejsze królewskie sampy. Talizmany wynoszono z miejsc, w których je przechowywano, i palono. Monarchia odrzucała w ten sposób przedmioty uznawane przez pokolenia za źródło pomyślności państwa.

Za przykładem dworu poszli inni: w wielu miejscach niszczono również lokalne talizmany. Jednocześnie rosło zainteresowanie kościołami i szkołami. Przyjęcie chrześcijaństwa stawało się sposobem okazania lojalności wobec królowej i jej rządów.

Tak radykalny gest nie mógł jednak od razu zmienić przekonań wszystkich poddanych. Część nawracała się ze względów politycznych lub społecznych, a wielu ludzi łączyło nowe praktyki z dawnymi zwyczajami.

Kościół pośród pałaców

Jeszcze przed zniszczeniem sampy ruszyły przygotowania do budowy kościoła w królewskim kompleksie Rova w Antananarywie. Kamień węgielny położono w lipcu 1869 roku.

Budowa trwała jedenaście lat, a świątynię otwarto w 1880 roku. Jej wieża górowała nad stolicą. Kościół stał pośród pałaców, w samym centrum monarchii.

Za rządów Ranavalony II w mieście coraz śmielej stawiano budynki z cegły i kamienia. Kościoły stawały się widoczną częścią krajobrazu stolicy. Dwór wiązał nową wiarę z edukacją i dążeniem do unowocześnienia państwa, również w oczach europejskich mocarstw.

Religia dworu i życie poddanych

W kolejnych latach chrześcijańska moralność coraz wyraźniej wpływała na prawo i obyczaje. Zmieniano zasady dotyczące szkolnictwa, niedzieli i życia publicznego. Religia stawała się częścią programu budowy silnego, zdyscyplinowanego państwa.

W 1881 roku ogłoszono Kodeks 305 artykułów. Obejmował wiele dziedzin życia i zawierał między innymi ograniczenia dotyczące poligamii.

Chrystianizacji towarzyszył również nacisk administracyjny. Niektórzy urzędnicy wymuszali praktyki religijne z taką gorliwością, że władza musiała reagować na ich działania.

Liczba osób deklarujących chrześcijaństwo szybko rosła, zwłaszcza w centralnych regionach królestwa. Religia dworu sprzyjała zdobywaniu prestiżu i awansowi. Poza Imeriną dawne wierzenia i kult przodków nadal odgrywały jednak ogromną rolę.

Ranavalona II zmarła 13 lipca 1883 roku, po piętnastu latach panowania. Jej następczyni, Ranavalona III, odziedziczyła pałac, w którym Biblia, kościół i chrześcijańskie ceremonie należały już do codzienności.

Wybrane dla Ciebie