Dostawała 50 funtów rocznie. Tak pracowała Caroline Herschel

Caroline Herschel zaczynała od występów na koncertach organizowanych przez brata, ale zapisała się w historii dzięki obserwacjom nieba. Odkryła osiem komet i pomagała porządkować katalogi astronomiczne. W 1787 roku król Jerzy III przyznał jej pensję, dzięki której stała się pierwszą kobietą w Wielkiej Brytanii opłacaną za pracę w astronomii.

Caroline Herschel na portrecie Melchiora Gommara Tielemana z 1829 rokuCaroline Herschel na portrecie Melchiora Gommara Tielemana z 1829 roku
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Od koncertów do teleskopu

Urodziła się w Hanowerze w 1750 roku. Dwadzieścia dwa lata później wyjechała do Anglii, gdzie jej brat William utrzymywał się z muzyki. Caroline uczyła się śpiewu i występowała na koncertach, które organizował w Bath.

Zainteresowania Williama coraz wyraźniej zmierzały jednak ku astronomii. Konstruował teleskopy, szlifował zwierciadła i prowadził obserwacje, a Caroline pomagała mu przy instrumentach oraz obliczeniach.

Jednocześnie zajmowała się domem, próbując pogodzić codzienne obowiązki z nową pracą. W 1781 roku William odkrył Urana, co odmieniło sytuację obojga.

Porzucił muzykę i rozpoczął pracę pod patronatem króla, a rodzeństwo przeniosło się w okolice Windsoru. Caroline stopniowo opanowywała matematykę i obsługę teleskopów, zdobywając umiejętności potrzebne do własnych obserwacji.

Osiem komet i królewska pensja

William zbudował dla siostry instrument przeznaczony do samodzielnego przeszukiwania nieba. Caroline cierpliwie obserwowała kolejne jego fragmenty, zapisywała położenie obiektów i porównywała wyniki.

Już w 1783 roku rozpoznała trzy nowe mgławice, a trzy lata później dostrzegła swoją pierwszą kometę.

Między 1786 a 1797 rokiem odkryła łącznie osiem komet. Nie były to przypadkowe spostrzeżenia poczynione przy pomaganiu bratu, lecz rezultat regularnych, prowadzonych na własną rękę poszukiwań.

Wieści o odkryciach przekazywano innym astronomom, aby mogli potwierdzać obserwacje i śledzić ruch ciał niebieskich.

W 1787 roku Jerzy III wyznaczył Caroline 50 funtów rocznej pensji za pełnienie funkcji asystentki Williama. Choć formalnie pozostawała współpracowniczką brata, po raz pierwszy otrzymywała własne wynagrodzenie za astronomię.

Gdy rok później William się ożenił, część domowych obowiązków przejęła jego żona. Caroline zyskała dzięki temu więcej czasu na badania.

Gwiazdy odnalezione w katalogach

Odkrywanie komet było tylko częścią jej zajęć. Herschel sprawdzała również dawny katalog Johna Flamsteeda, pierwszego astronoma królewskiego, wyszukując pominięte gwiazdy i poprawiając błędne zapisy.

Żmudna praca zajęła jej ok. dwudziestu miesięcy i ułatwiła innym obserwatorom korzystanie z wcześniejszych danych.

W 1798 roku opublikowano przygotowane przez nią poprawki i uzupełnienia, obejmujące ponad 500 gwiazd, których brakowało w katalogu. Rok później Caroline odwiedziła w Greenwich astronoma królewskiego Nevila Maskelyne’a, z którym utrzymywała kontakt zawodowy.

Po śmierci Williama w 1822 roku wróciła do Hanoweru, ale nie porzuciła astronomii: porządkowała materiały o mgławicach i gromadach gwiazd na potrzeby badań bratanka, Johna Herschela.

W 1828 roku otrzymała złoty medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego. Siedem lat później ona i Mary Somerville zostały pierwszymi kobietami przyjętymi do grona jego członków honorowych. Caroline Herschel zmarła w 1848 roku w Hanowerze, mając 97 lat.

Wybrane dla Ciebie