Dwukrotni rządziła Francją. Tak chciano się jej pozbyć

Blanka Kastylijska urodziła się w 1188 roku jako córka króla Kastylii Alfonsa VIII i Eleonory, wywodzącej się z angielskiej dynastii Plantagenetów. W 1200 roku poślubiła Ludwika, następcę francuskiego tronu. Małżeństwo miało znaczenie polityczne, ponieważ łączyło rodziny panujące w trzech europejskich królestwach.

W 1223 roku jej mąż został królem Francji jako Ludwik VIII, a Blanka otrzymała tytuł królowej. Zaledwie trzy lata później monarcha zmarł, pozostawiając tron dwunastoletniemu synowi.

Ludwik IX został szybko koronowany w Reims, jednak ze względu na wiek nie mógł jeszcze samodzielnie sprawować rządów.

Kierowanie państwem przypadło Blance. Jej najważniejszym zadaniem było utrzymanie władzy syna w kraju, w którym wielcy feudałowie dysponowali własnymi wojskami i znacznymi posiadłościami. Część z nich dostrzegła w śmierci Ludwika VIII okazję do zwiększenia swoich wpływów.

Przeciwko regentce wystąpili możni, którzy nie chcieli podporządkować się władzy sprawowanej przez królewską matkę. Jej przeciwnicy podkreślali, że jest kobietą i cudzoziemką.

Za tymi zarzutami kryła się przede wszystkim walka o wpływ na młodego monarchę i decyzje podejmowane w jego imieniu.

Blanka nie ograniczała się do obrony swoich uprawnień. Korzystała z siły wojsk królewskich, prowadziła negocjacje i zawierała porozumienia z poszczególnymi możnymi.

Potrafiła również wykorzystać małżeństwa dynastyczne do pozyskiwania sojuszników. Dzięki temu stopniowo osłabiała przeciwników, którzy nie zawsze byli zgodni co do własnych celów.

Sytuację komplikowały zamiary króla Anglii Henryka III. Angielski monarcha chciał odzyskać wpływy na kontynencie i mógł liczyć na poparcie części francuskiej arystokracji. Blanka musiała więc bronić pozycji syna zarówno przed przeciwnikami wewnątrz królestwa, jak i przed zagrożeniem z zagranicy.

Jednym z najważniejszych sukcesów Blanki było porozumienie zawarte w 1229 roku z Rajmundem VII, hrabią Tuluzy. Układ umacniał władzę francuskiej monarchii na południu kraju.

Przewidywał również małżeństwo Joanny, córki i dziedziczki Rajmunda, z Alfonsem, młodszym bratem Ludwika IX. Związek ten miał w przyszłości jeszcze silniej powiązać ziemie hrabstwa z rodziną królewską.

W 1230 roku Henryk III podjął wyprawę do Francji, licząc na odbudowę angielskiej potęgi na kontynencie. Nie osiągnął jednak zamierzonych celów. Nie zdołał zagrozić panowaniu Ludwika IX ani doprowadzić do odsunięcia Blanki od władzy.

O rzeczywistej pozycji regentki świadczy zachowana korespondencja. Kierowano do niej prośby, informacje i propozycje dotyczące spraw państwowych. Możni i inni uczestnicy życia politycznego traktowali ją jako osobę, od której decyzji zależało funkcjonowanie królestwa.

Kiedy Ludwik IX dorósł i zaczął samodzielnie rządzić, Blanka nadal odgrywała ważną rolę na dworze. Jej stosunki z synową, Małgorzatą z Prowansji, bywały napięte. Nie osłabiło to jednak na tyle jej pozycji, by straciła zaufanie syna w sprawach państwowych.

W 1248 roku Ludwik IX wyruszył na wyprawę krzyżową. Zarząd Francją ponownie powierzył matce, która miała już wieloletnie doświadczenie w kierowaniu państwem. Tym razem zastępowała dorosłego monarchę przebywającego poza granicami królestwa.

Dwa lata później Ludwik dostał się do niewoli podczas walk w Egipcie. Blanka musiała zapewnić dalsze funkcjonowanie administracji i organizować środki finansowe potrzebne monarchii. Utrzymywała również korespondencję dotyczącą sytuacji króla, choć wiadomości z odległego frontu docierały do Francji z dużym opóźnieniem.

W 1251 roku regentka musiała zająć się także ruchem pastuszków. Jego uczestnicy, wywodzący się przede wszystkim z niższych warstw społecznych, głosili zamiar niesienia pomocy Ludwikowi IX. Z czasem dochodziło jednak do napaści i innych aktów przemocy. Blanka podjęła działania przeciwko ruchowi, próbując przywrócić porządek.

Zmarła w 1252 roku, nie doczekawszy powrotu syna z krucjaty. Pochowano ją w opactwie Maubuisson, które sama ufundowała. Ludwik IX wrócił do Francji dopiero w 1254 roku.