Latami zabiegała o szpital. Zmarła niedługo po jego otwarciu

W 1889 roku Susan La Flesche ukończyła studia medyczne w Filadelfii jako pierwsza rdzenna Amerykanka z dyplomem lekarskim. Mogła rozpocząć karierę w dużym mieście, ale wróciła do społeczności Omaha w Nebrasce. Przez następne lata leczyła chorych, pomagała rodzinom w sporach o ziemię i zabiegała o budowę szpitala. Jej działalność wykraczała daleko poza obowiązki lekarza.

Susan La FlescheSusan La Flesche
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Nauka jako narzędzie działania

Susan urodziła się w 1865 roku w rodzinie należącej do narodu Omaha. Jej ojciec, Joseph La Flesche, uważał, że znajomość angielskiego i zasad obowiązujących w społeczeństwie białych Amerykanów pomoże rdzennym mieszkańcom bronić własnych interesów. Dlatego popierał edukację swoich dzieci.

Nie wszyscy Omaha zgadzali się z takim podejściem. Szkoły misyjne i programy nauczania często służyły również narzucaniu obcych obyczajów oraz osłabianiu miejscowej kultury. Zdobywanie wykształcenia dawało nowe możliwości, ale odbywało się pod silną presją asymilacji.

Susan kształciła się m.in. w Hampton Institute w Wirginii. Następnie rozpoczęła studia w Woman’s Medical College of Pennsylvania, jednej z uczelni przygotowujących kobiety do zawodu lekarza. W tamtych czasach medycyna wciąż była dziedziną, w której kobiety napotykały poważne przeszkody.

W 1889 roku ukończyła studia z najlepszym wynikiem na swoim roku. Była pierwszą rdzenną Amerykanką, która zdobyła dyplom lekarski. Nie oznaczało to oczywiście, że wcześniej rdzenne społeczności nie miały własnych sposobów leczenia i ludzi zajmujących się zdrowiem.

Gabinet i wizyty w domach

W sierpniu 1889 roku Susan rozpoczęła pracę na rezerwacie Omaha jako lekarka zatrudniona przez federalny Office of Indian Affairs. Przyjmowała pacjentów w gabinecie, ale znaczną część czasu poświęcała także wizytom domowym. Musiała docierać do chorych mieszkających daleko od siebie, na rozległym obszarze wschodniej Nebraski.

W latach 1891–1893 współpracowała również z Women’s National Indian Association. Określano ją wtedy mianem misjonarki medycznej, ponieważ organizacje religijne uczestniczyły w finansowaniu i wspieraniu opieki zdrowotnej. Pomoc lekarska była wówczas ściśle związana z działalnością tych środowisk.

Intensywna praca odbiła się na jej zdrowiu. W październiku 1893 roku zrezygnowała z rządowego stanowiska, ale nie porzuciła leczenia pacjentów. Rok później wyszła za mąż i odtąd posługiwała się także nazwiskiem Picotte.

Nadal prowadziła praktykę lekarską we wschodniej Nebrasce. Z jej pomocy korzystali zarówno członkowie narodu Omaha, jak i biali mieszkańcy okolicy. Tam, gdzie lekarzy było niewielu, zajmowała się nie tylko leczeniem chorób, ale również sprawami wpływającymi na codzienne warunki życia pacjentów.

Zdrowie, ziemia i język

Picotte szczególną uwagę poświęcała zapobieganiu gruźlicy, higienie w szkołach i poprawie warunków sanitarnych. Angażowała się także w działania przeciw nadużywaniu alkoholu. W 1906 roku uczestniczyła w delegacji do Waszyngtonu, która zabiegała o wprowadzenie zakazu jego sprzedaży na rezerwacie.

Do Susan zwracano się również z problemami niezwiązanymi bezpośrednio ze zdrowiem. Pomagała mieszkańcom w kontaktach z urzędem zajmującym się sprawami ludności rdzennej, wyjaśniała procedury dotyczące ziemi i należności z dzierżawy. Dla rodzin zagrożonych utratą dochodów taka pomoc bywała równie ważna jak porada medyczna.

Wykształcenie zdobyte w amerykańskich szkołach nie oznaczało, że Susan odwróciła się od kultury Omaha. W 1905 roku zapisała opowieść swojej matki, Mary Gale, o wykonywaniu tradycyjnych ozdób z kolców jeżozwierza. Następnie przełożyła relację na angielski i przekazała ją przyrodniemu bratu, Francisowi La Flesche’owi.

Francis, wspólnie z Alice Fletcher, pracował nad obszernym opracowaniem "The Omaha Tribe", opublikowanym w 1911 roku. Dzięki takim zapisom zachowywano wiedzę przekazywaną wcześniej przede wszystkim w rodzinach i wśród członków wspólnoty. Susan pomagała więc Omaha zarówno w bieżących sprawach, jak i w utrwalaniu ich tradycji.

Szpital w Walthill

Susan należała do organizacji lekarskich i kobiecych, w których zabiegała o poprawę opieki zdrowotnej. W 1907 roku współtworzyła towarzystwo medyczne hrabstwa Thurston. Działalność organizacyjna towarzyszyła jej codziennej pracy z pacjentami.

Jednym z najważniejszych celów lekarki było utworzenie szpitala dostępnego dla mieszkańców okolicy. Wiedziała, jak trudno zapewnić skuteczne leczenie na terenie, gdzie pacjentów dzieliły duże odległości, a odpowiednie placówki były nieliczne. Przez lata starała się zdobyć poparcie i środki potrzebne do realizacji tego planu.

W 1913 roku w Walthill w Nebrasce otwarto szpital, o który tak długo zabiegała. Placówka powstała dzięki wieloletniej działalności Susan, prowadzonej obok praktyki lekarskiej i pracy społecznej. Mogła jednak obserwować jej funkcjonowanie jedynie przez krótki czas.

Susan La Flesche Picotte zmarła 18 września 1915 roku, dwa lata po otwarciu szpitala.

Wybrane dla Ciebie