Naraziła się Napoleonowi. Kazał zniszczyć jej książkę

Germaine de Staël urodziła się w 1766 roku w Paryżu. Jej ojcem był Jacques Necker, bankier i minister finansów, a matką Suzanne Curchod, która prowadziła znany salon literacki. W rodzinnym domu Germaine od najmłodszych lat spotykała pisarzy, filozofów i wpływowych przedstawicieli francuskiej elity.

Po ślubie ze szwedzkim dyplomatą Erikiem Magnusem de Staël-Holsteinem sama zaczęła organizować podobne spotkania. Rozmawiano na nich nie tylko o literaturze, ale także o polityce.

W czasie rewolucji francuskiej pisarka utrzymywała kontakty ze zwolennikami umiarkowanych reform, a jednym z jej najbliższych współpracowników został Benjamin Constant, późniejszy czołowy przedstawiciel liberalizmu.

De Staël zdobywała również uznanie jako autorka. W 1800 roku opublikowała De la littérature, dzieło poświęcone związkom literatury ze społeczeństwem i polityką.

Dwa lata później wydała powieść Delphine. Jej niezależne poglądy i rozległe znajomości coraz bardziej niepokoiły Napoleona Bonapartego.

Jesienią 1803 roku de Staël otrzymała nakaz opuszczenia okolic Paryża i zakaz zbliżania się do stolicy. Napoleon uważał jej działalność za politycznie niebezpieczną. Pisarka wyjechała za granicę, gdzie nawiązała kontakty z najwybitniejszymi przedstawicielami europejskiego życia kulturalnego.

Podczas podróży po ziemiach niemieckich spotkała między innymi Johanna Wolfganga Goethego i Friedricha Schillera. Zaprzyjaźniła się także z Augustem Wilhelmem Schlegelem, znawcą niemieckiej literatury, który pomagał jej poznawać twórczość tamtejszych pisarzy i filozofów.

Ważnym ośrodkiem jej działalności stała się rodzinna posiadłość Coppet nad Jeziorem Genewskim. Gościła tam intelektualistów z różnych krajów, a organizowane przez nią spotkania przyciągały również osoby zainteresowane polityką.

De Staël wiele podróżowała. Pobyt we Włoszech zaowocował powieścią Corinne ou l'Italie, wydaną w 1807 roku.

W tym okresie pracowała już nad obszernym dziełem dotyczącym Niemiec, ich literatury, filozofii i kultury. Nie przypuszczała jeszcze, jak zdecydowaną reakcję francuskich władz wywoła jego publikacja.

W De l'Allemagne pisarka przedstawiła niemiecką kulturę jako bogatą tradycję, z której Francuzi mogliby wiele zaczerpnąć. Szczególnie dużo miejsca poświęciła literaturze i filozofii. Jej zainteresowanie osiągnięciami innych narodów nie odpowiadało jednak napoleońskim władzom, dążącym do utrzymania francuskiej dominacji w Europie.

W 1810 roku przygotowano w Paryżu trzytomowe wydanie książki. Tekst przeszedł urzędową kontrolę, a cenzorzy zgłosili zastrzeżenia do niektórych fragmentów. Początkowo nie domagali się jednak całkowitego wstrzymania publikacji.

Ostatecznie Napoleon zdecydował o zniszczeniu nakładu. Minister policji Savary, książę Rovigo, doprowadził do konfiskaty wydrukowanych egzemplarzy. Władze zażądały również wydania rękopisów i korekt drukarskich, aby uniemożliwić ponowny druk. De Staël nakazano pozostanie w Coppet, z dala od Paryża.

W oficjalnym piśmie zarzucono jej, że poświęca zbyt wiele uwagi obcym narodom kosztem własnej ojczyzny. Szczególnie nie podobało się przedstawienie niemieckiej kultury jako źródła wartościowych idei, które mogłyby zainteresować francuskich czytelników.

Zniszczenie nakładu nie przekreśliło planów pisarki. W 1812 roku opuściła Coppet i wyruszyła w podróż przez Wiedeń, Rosję oraz Szwecję. Ostatecznie dotarła do Wielkiej Brytanii, gdzie mogła opublikować swoje dzieło bez ingerencji francuskiej policji.

De l'Allemagne ukazało się w Londynie w 1813 roku, w oryginalnej wersji francuskiej. Od przygotowania pierwszego nakładu minęły trzy lata. Książka, której rozpowszechnianie Napoleon próbował uniemożliwić, wreszcie trafiła do czytelników.

Po upadku cesarza w 1814 roku de Staël wróciła do Paryża i ponownie zaczęła prowadzić swój salon. Zmarła w 1817 roku, a rok później ukazało się pośmiertnie jej dzieło poświęcone rewolucji francuskiej.

Nie wszystkie materiały skonfiskowane podczas przygotowywania pierwszego wydania De l'Allemagne zostały zniszczone. Bibliothèque nationale de France przechowuje jeden z ocalałych kompletów korekt drukarskich z 1810 roku. Na zachowanych kartach widoczne są poprawki autorskie przepisane przez wydawcę oraz ślady ingerencji francuskich cenzorów.