Nastoletnia sanitariuszka, która stała się legendą Jugosławii

Albina Mali-Hočevar miała 16 lat, gdy zaczęła przenosić wiadomości dla jugosłowiańskiego ruchu oporu. Przed ukończeniem 19 lat została dwukrotnie postrzelona, a wybuch miny pozbawił ją lewego oka.

Albina MaliAlbina Mali
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Dzieciństwo Albiny Mali-Hočevar

Albina przyszła na świat 12 września 1925 roku w Vinicy na południu Słowenii. Jej rodzice utrzymywali z robotniczej pensji ośmioro dzieci, dlatego od najmłodszych lat pomagała w domu i opiekowała się młodszym rodzeństwem.

Rodzina znalazła się w jeszcze trudniejszym położeniu po śmierci ojca w 1934 roku. Dziewięcioletnia Albina przerwała naukę, aby zarabiać na utrzymanie bliskich. Szkołę ukończyła dopiero w 1941 roku w Dolnji Ajdovec.

W tym samym roku Jugosławia znalazła się pod okupacją, a w okolicy zaczął działać ruch oporu. Szesnastoletnia Albina dołączyła do podziemia.

Konspiracja w Novo Mesto

Do działalności konspiracyjnej przygotował ją Herman Heningman z Dolenjske Toplice. Albina została łączniczką na trasie między Novo Mesto a Brezovą Reber. Dostarczała wiadomości i ulotki do kolejnych punktów kontaktowych.

Zatrudnienie w hotelu w Novo Mesto służyło jej jako przykrywka. Wśród pracowników i gości mogła spotykać się z kurierami, nie zwracając uwagi zwykłymi rozmowami. Utrzymywała kontakty także z Češča Vas, Prečną i Brezovą Reber.

Albina musiała zapamiętywać ludzi oraz miejsca, a przy tym zachowywać ostrożność podczas każdej podróży. W sierpniu 1942 roku przyjęto ją do Związku Młodzieży Komunistycznej Jugosławii.

Służba Albiny w partyzantce

Pierwszą ranę postrzałową odniosła we wrześniu 1942 roku pod Suvojem. W grudniu tego samego roku dołączyła do brygady "Tone Tomšič", w której pełniła funkcję sanitariuszki na poziomie brygady, kompanii i batalionu. Powierzono jej również sekretariat młodzieżowy w batalionie.

Albina nie była zadowolona z przydzielonego zadania. Chciała walczyć na pierwszej linii, a konieczność pozostawania przy rannych doprowadzała ją czasem do płaczu.

Kolejny postrzał otrzymała 21 stycznia 1943 roku pod Zagoricą pri Čatežu. Miała wówczas 17 lat i dwie rany odniesione podczas służby.

Najcięższe obrażenia przyniósł wybuch miny 15 września 1943 roku pod Velikim Osolnikiem. Albina straciła lewe oko i na dłuższy czas musiała przerwać udział w działaniach bojowych.

Leczenie i transport rannych

Pierwszy etap leczenia przeszła w partyzanckim szpitalu Jelendol w Kočevskim Rogu. Później przewieziono ją do Črmošnjic, a następnie na Žumberak.

Do Komunistycznej Partii Jugosławii wstąpiła w 1944 roku. Między majem a lipcem ukończyła szkołę partyjną w Kočevskim Rogu.

Albina dołączyła później do służby sanitarnej działającej przy 8. Korpusie Dalmatyńskim. Pomagała przewozić rannych Włochów do Bari, Graviny i Barletty, regularnie przeprawiając się przez Adriatyk pod nadzorem aliantów.

Nowe zadanie otrzymała 14 stycznia 1945 roku. Przeniesiono ją do sierocińca w Novigradzie, gdzie opiekowała się dziećmi okaleczonymi podczas wojny.

Odznaczenia Albiny Mali-Hočevar

Po zakończeniu wojny Albina działała w strukturach komunistycznych w Krško. W grudniu 1955 roku przeprowadziła się do Mariboru.

Za działalność partyzancką otrzymała dwa odznaczenia. W 1946 roku przyznano jej Medal Pamiątkowy Partyzantów, a w 1953 roku Order Bohatera Narodowego, należący do najwyższych jugosłowiańskich wyróżnień.

Albina Mali-Hočevar zmarła 24 stycznia 2001 roku w wieku 75 lat. Nastolatka, która zaczynała od przenoszenia ulotek i wiadomości, stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych słoweńskich partyzantek.

Wybrane dla Ciebie