Odmowa z powodu płci
Yvonne Madelaine Claeys urodziła się 30 grudnia 1924 roku w Winnipeg w rodzinie belgijskich imigrantów. Już jako nastolatka wiedziała, że chce projektować rakiety. Jej plany spotkały się jednak z niedowierzaniem. Ojciec odradzał jej studia techniczne, a nauczyciel przekonywał, że inżynieria nie jest zawodem dla kobiet.
Największą przeszkodą okazały się jednak nie opinie, lecz decyzja uczelni. Uniwersytet Manitoby nie przyjął jej na studia inżynierskie wyłącznie dlatego, że była kobietą.
Nie zrezygnowała z nauki. Wybrała chemię i matematykę, a w 1945 roku ukończyła studia jako najlepsza studentka swojego rocznika. Kilka lat później, pracując już zawodowo, zdobyła także tytuł magistra chemii na University of Southern California, uczęszczając na wieczorowe zajęcia.
W świecie zdominowanym przez mężczyzn
Po ukończeniu studiów rozpoczęła pracę w Douglas Aircraft w Kalifornii, a następnie dołączyła do Project RAND, gdzie zajmowała się badaniami nad paliwami rakietowymi. W tamtym czasie należała do nielicznych kobiet pracujących w Stanach Zjednoczonych przy projektowaniu napędów rakietowych i często była jedyną kobietą w zespole inżynierów.
W Project RAND poznała również Williama Franklina Brilla, późniejszego męża. Po narodzinach dzieci i kolejnych przeprowadzkach związanych z jego pracą nie zrezygnowała z własnej kariery.
Pracowała m.in. w Wright Aeronautical i FMC Corporation, prowadząc badania nad zachowaniem gazów wylotowych w wysokich temperaturach. Wyniki tych prac wykorzystano później przy projektowaniu napędów rakietowych stosowanych w przemyśle kosmicznym.
Przełom w napędach satelitów
W 1966 roku Yvonne Brill wróciła do pracy na pełen etat jako starsza inżynier systemów napędowych w RCA Astro Electronics. Brała udział w pracach nad satelitami meteorologicznymi TIROS i projektami związanymi z amerykańskim programem kosmicznym.
To właśnie tam opracowała wynalazek, z którym najczęściej jest dziś kojarzona - elektrotermiczny silnik na hydrazynę (Electrothermal Hydrazine Thruster, EHT).
Zastosowane przez Brill rozwiązanie wykorzystywało energię elektryczną do podgrzewania hydrazyny przed jej wyrzutem z silnika. Pozwalało to uzyskać większą sprawność niż w przypadku klasycznych silników hydrazynowych, ograniczyć zużycie paliwa podczas manewrów orbitalnych i zwiększyć możliwości satelitów.
Patent uzyskała w 1971 roku, a opracowany przez nią napęd znalazł zastosowanie w licznych satelitach komunikacyjnych i innych konstrukcjach kosmicznych.
Nekrolog wywołał światową burzę
Kariera Yvonne Brill nie zakończyła się na pracy w przemyśle. W latach 1981–1983 kierowała w centrali NASA programem silników rakietowych na paliwo stałe dla promów kosmicznych. Później przez 5 lat pracowała w Londynie dla International Maritime Satellite Organization, odpowiadając za zagadnienia związane z napędami satelitów.
Nawet po przejściu na emeryturę w 1991 roku nie wycofała się z działalności zawodowej. Zasiadała m.in. w komisjach National Research Council oraz NASA Aerospace Safety Advisory Panel, gdzie uczestniczyła w pracach nad bezpieczeństwem misji kosmicznych.
Jej osiągnięcia wielokrotnie wyróżniano. Otrzymała nagrodę Society of Women Engineers, została wybrana do National Academy of Engineering, uhonorowano ją Medalem NASA za Wybitną Służbę Publiczną, a później także nagrodami American Institute of Aeronautics and Astronautics oraz John Fritz Medal.
Trafiła również do National Inventors Hall of Fame. Przez lata angażowała się w działalność Society of Women Engineers, zachęcając młode kobiety do wyboru studiów technicznych.
Po śmierci w marcu 2013 roku o Yvonne Brill znów zrobiło się głośno, ale nie z powodu jej osiągnięć naukowych. Burzę wywołał nekrolog opublikowany przez The New York Times.
Tekst rozpoczynał się od opisu jej umiejętności kulinarnych i życia rodzinnego, a dopiero później wspominał o inżynierce, która opracowała jedno z najważniejszych rozwiązań wykorzystywanych w napędach satelitów.
Publikacja spotkała się z ostrą krytyką ze strony środowiska naukowego i czytelników, a redakcja zmieniła nekrolog. Sprawa stała się symbolem dyskusji o tym, w jaki sposób media przedstawiają osiągnięcia kobiet w nauce.
