Z tancerki została hrabiną. Romans z królem wywołał skandal

Kobieta występująca jako hiszpańska tancerka w rzeczywistości pochodziła z Irlandii. Urodziła się w 1821 roku jako Eliza Rosanna Gilbert, a część dzieciństwa spędziła w Indiach. Hiszpańskie pochodzenie było elementem jej późniejszej scenicznej tożsamości.

W 1837 roku poślubiła oficera Thomasa Jamesa i wyjechała z nim do Indii. Małżeństwo nie przetrwało, a po powrocie do Europy Gilbert zaczęła uczyć się tańca. Postanowiła również występować pod nowym, bardziej egzotycznie brzmiącym nazwiskiem.

W 1843 roku zaprezentowano ją w Londynie jako tancerkę z Hiszpanii. Mistyfikacja szybko wyszła na jaw, ponieważ część publiczności rozpoznała żonę Jamesa. Nieudany debiut nie zakończył jednak jej kariery.

Pod nazwiskiem Lola Montez występowała następnie w kolejnych europejskich miastach, m.in. w Paryżu i Warszawie. Nawet po ujawnieniu prawdziwego pochodzenia nie zrezygnowała z wykreowanej postaci. Nowe nazwisko pozostało na afiszach przez następne lata.

Do Monachium Montez przyjechała w 1846 roku i szybko zwróciła uwagę Ludwika I. Król zapewnił jej dom oraz stałe dochody, a w sierpniu 1847 roku nadał tytuł hrabiny von Landsfeld. Chciał w ten sposób umocnić pozycję kobiety, która stała się jego faworytą.

Nie wszyscy zamierzali pogodzić się z tą decyzją. Arystokracja i mieszczaństwo z niechęcią patrzyły na tancerkę wyniesioną do wysokiej godności, a jej wpływ na monarchę budził coraz większe kontrowersje. Związek, o którym początkowo plotkowano na dworze, stał się sprawą publiczną.

Konflikt zaczął oddziaływać na funkcjonowanie państwa. Spory między zwolennikami i przeciwnikami Montez prowadziły do zmian w rządzie oraz zwolnień profesorów. Królewskie decyzje podejmowane w obronie faworyty wywoływały następne protesty.

Sama godność hrabiowska nie zapewniła Montez akceptacji wpływowych środowisk. Wręcz przeciwnie, jej obecność wśród bawarskich elit stała się jednym z symboli rosnącego niezadowolenia z rządów Ludwika.

Szczególnie gwałtowny spór wybuchł na Uniwersytecie Monachijskim. Montez miała tam zwolenników w korporacji studenckiej Alemannia, której członkowie pełnili przy niej funkcję osobistej straży. Nazywano ich Lolamannen, a ich starcia z przeciwnikami faworyty zaostrzały atmosferę.

9 lutego 1848 roku Ludwik nakazał zamknąć uniwersytet aż do rozpoczęcia semestru zimowego 1848/1849. Studenci niebędący stałymi mieszkańcami Monachium mieli opuścić miasto. Decyzja dotknęła zatem nie tylko samej uczelni, ale również ludzi, którzy przyjechali tam na studia.

Zamiast uspokoić sytuację, rozkaz wywołał jeszcze większe protesty. Już 11 lutego król zgodził się na ponowne otwarcie uniwersytetu. Demonstranci domagali się jednak także usunięcia Montez z Bawarii i ostatecznie musiała ona opuścić kraj.

W marcu 1848 roku Ludwik I abdykował na rzecz syna, Maksymiliana II. Afera wokół faworyty poważnie osłabiła jego pozycję, ale nie była jedyną przyczyną upadku. W Europie trwała fala rewolucyjnych wystąpień, a wiadomości z Francji dodatkowo wzmacniały nastroje protestu.

Po opuszczeniu Bawarii Montez wróciła do występów i podróży. Wykorzystywała własną sławę, także tę związaną z monachijskim skandalem. W 1855 roku publiczność w Australii oglądała ją w przedstawieniu "Lola Montez in Bavaria", nawiązującym bezpośrednio do jej przeszłości.

Szczególne emocje budził wykonywany przez nią "taniec pająka". Część prasy reagowała na występy bardzo ostro, a krytyka nie zawsze kończyła się jedynie słowną polemiką. W Ballarat Montez zaatakowała batem Henry'ego Seekampa, redaktora "Ballarat Times", po nieprzychylnej publikacji.

Występowała również w innych australijskich miejscowościach związanych z gorączką złota, m.in. w Bendigo i Castlemaine. Potrafiła przyciągać publiczność, ale jej trasy regularnie prowadziły do zatargów z organizatorami i dziennikarzami. Rozgłos nie oznaczał spokojnej kariery.

W późniejszych latach Montez zaczęła wygłaszać wykłady i publikować własne teksty, w tym poradnik "The Arts of Beauty". Zmarła 17 stycznia 1861 roku w Nowym Jorku. Pochowano ją na cmentarzu Green-Wood w Brooklynie pod nazwiskiem Eliza Gilbert.