Bita i głodzona przez opiekunkę. Historia Mary Ellen Wilson

W 1874 roku przed sądem w Nowym Jorku stanęła drobna, wychudzona dziewczynka. Opowiadała o biciu, głodzie i nocach spędzanych na zimnej podłodze bez koca. Jej słowa poruszyły nie tylko salę rozpraw. Odsłoniły lukę w prawie, przez którą przez lata wymykały się tysiące krzywdzonych dzieci.

Mary Ellen Wilson po uratowaniu z domu oprawcówMary Ellen Wilson po uratowaniu z domu oprawców
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Dziecko jako własność ojca

Przez większość XVIII wieku i pierwszą połowę XIX stulecia amerykańskie prawo traktowało dziecko przede wszystkim jako część gospodarstwa domowego. Ojciec decydował o jego pracy, wychowaniu i karach, a państwo tylko wyjątkowo ingerowało w relacje rodzinne.

Jednym z nielicznych wyjątków była kolonia Massachusetts. Już w 1642 roku lokalne władze mogły odebrać dziecko rodzicom uznanym za nieodpowiednich opiekunów. Rozwiązanie to pozostało jednak wyjątkiem.

W większości stanów sądy reagowały wyłącznie na najbardziej drastyczne przypadki przemocy, także wobec dzieci niewolników, traktując je jako pojedyncze przestępstwa, a nie dowód na potrzebę stworzenia systemu ochrony.

Zdarzało się, że sędziowie próbowali wyznaczyć granice władzy rodzicielskiej. W Illinois potępiono ojca, który zimą zamknął niewidomego syna w piwnicy.

Sąd uznał, że nawet rodzic ma obowiązek kierować się rozsądkiem i podstawowym humanitaryzmem. Takie wyroki nie prowadziły jednak do powstania trwałych instytucji.

Dopiero w 1866 roku Massachusetts rozszerzyło uprawnienia sędziów, pozwalając odbierać dzieci porzucone, zaniedbane lub wychowywane przez pijących i przestępczych rodziców. Nadal były to jednak pojedyncze decyzje sądów, a nie element spójnego systemu opieki.

Dziewczynka z Hell's Kitchen

Mary Ellen Wilson urodziła się prawdopodobnie w marcu 1864 roku w nowojorskiej dzielnicy Hell's Kitchen. Jej rodzicami byli ubodzy imigranci Thomas Wilson i Frances Connor. Ojciec zginął podczas wojny secesyjnej jeszcze przed narodzinami córki lub krótko po nich, pozostawiając rodzinę bez środków do życia.

Frances oddała niemowlę pod opiekę Marcie Stone, płacąc 2 dolary tygodniowo. Kiedy przestała regulować należności, dziewczynka trafiła pod opiekę publiczną.

W styczniu 1866 roku Mary Ellen odebrało z placówki małżeństwo Thomasa i Mary McCormack, przedstawiając wątpliwe oświadczenia o pokrewieństwie. Nikt nie sprawdzał później, w jakich warunkach żyje dziecko. Regularne kontrole po prostu nie istniały.

Kilka miesięcy później Thomas McCormack zmarł. Mary ponownie wyszła za mąż, przyjęła nazwisko Connolly i zatrzymała dziewczynkę przy sobie. Właśnie wtedy zaczęły się lata regularnego bicia, głodzenia i upokarzania.

Zimą sąsiadka Etta Wheeler, odwiedzająca ubogie rodziny w ramach działalności misyjnej, zobaczyła wychudzoną, bosą dziewczynkę z ciałem pokrytym siniakami. Przez kolejne trzy miesiące bezskutecznie szukała pomocy.

Zwróciła się do ponad 20 organizacji dobroczynnych oraz policji. Nikt nie dysponował ani odpowiednimi uprawnieniami, ani procedurą pozwalającą odebrać dziecko rodzinie zastępczej bez decyzji sądu opiekuńczego.

Sprawa, która zmieniła prawo

Dopiero Henry Bergh, słynny nowojorski działacz społeczny i założyciel pierwszej amerykańskiej organizacji chroniącej zwierzęta przed okrucieństwem, zdecydował się interweniować. Nie miał żadnych uprawnień do ochrony dzieci, ale wykorzystał swój autorytet i kontakty, by skierować sprawę Mary Ellen do sądu.

Proces rozpoczęty w 1874 roku odbił się szerokim echem. Gazety relacjonowały zeznania dziewczynki, która opowiadała o zamykaniu w pokoju, biciu nożycami i chodzeniu boso podczas zimowych mrozów.

Rok później w Nowym Jorku powstało pierwsze w Stanach Zjednoczonych stowarzyszenie zajmujące się wyłącznie ochroną dzieci: New York Society for the Prevention of Cruelty to Children.

Do końca XIX wieku podobne organizacje działały już w blisko 100 miejscach w Stanach Zjednoczonych oraz w niemal 200 poza ich granicami. Organizacje te zajmowały się również zwalczaniem zorganizowanego wykorzystywania dzieci.

W 1879 roku doprowadziły do procesu federalnego w sprawie Ancaroli, włoskiego padrone sprowadzającego chłopców do przymusowej pracy jako uliczni muzykanci. Do 1885 roku rozbito pozostałości tej siatki.

Budowa państwowego systemu ochrony dzieci trwała jeszcze przez dziesięciolecia. W 1962 roku Kongres przyjął poprawki do Social Security Act, tworząc pierwszy federalny system usług ochronnych. Granice odpowiedzialności państwa nadal pozostają jednak przedmiotem sporów.

W 1989 roku Sąd Najwyższy w sprawie DeShaney przeciwko Winnebago County orzekł, że konstytucja nie nakłada na państwo obowiązku chronienia dziecka przed przemocą ze strony prywatnego opiekuna.

Historia Mary Ellen Wilson zmieniła prawo, ale nie zakończyła dyskusji o tym, gdzie kończy się władza rodziców, a zaczyna obowiązek państwa.

Wybrane dla Ciebie